Pfizer en BioNTech achten hun vaccin werkzaam tegen varianten
Foto: REUTERS

Het vaccin van Pfizer en BioNTech behoudt het overgrote deel van zijn werkzaamheid tegen de Britse en Zuid-Afrikaanse varianten van het coronavirus. Dat stellen de twee bedrijven donderdag in een gezamenlijk communiqué.

‘Kleine verschillen’ die zijn waargenomen tijdens onderzoek hebben waarschijnlijk niet tot gevolg dat het vaccin veel minder effectief is, luidt het in het persbericht van de farmabedrijven. In-vitrotesten hebben ‘niet de noodzaak getoond van een nieuw vaccin om het hoofd te bieden aan opduikende varianten’, aldus Pfizer en BioNTech. De bedrijven beklemtonen dat ze de varianten wel in het oog blijven houden en ‘klaar staan om te reageren’ als een van de mutaties resistent blijkt tegen hun vaccin.

Het vaccin van Pfizer-BioNTech wordt sinds vorige maand gebruikt in de EU. Daar bestaat grote bezorgdheid over de nieuwe coronavarianten, die worden gezien als besmettelijker. Het Amerikaanse farmabedrijf Moderna liet eerder deze week al weten dat zijn ontwikkelde vaccin ook goed beschermt tegen de nieuwe mutaties van het coronavirus.

Pfizer en BioNTech baseren zich op een studie van de Universiteit van Texas en van Pfizer zelf. Een voorpublicatie ervan, die dus nog niet geëvalueerd is door andere experts, staat in de gespecialiseerde databank bioRxiv.

De auteurs voerden klinische tests uit waarbij de antilichamen van twintig personen die twee dosissen ontvingen van het Pfizer-BioNTech-vaccin geconfronteerd werden met drie varianten van het sars-Cov-2-virus, die gereconstrueerd werden in het laboratorium. Ze bevatten de belangrijkste mutaties van de Britse en Zuid-Afrikaanse virusvarianten.

De mutaties situeren zich ter hoogte van de krooneiwitten van het coronavirus, de stekels die zich aan de oppervlakte van het virus bevinden. Die kroontjes maken het mogelijk om zich aan mensencellen te hechten, en ze binnen te dringen, en spelen zo een sleutelrol bij de infectie.

‘Minder neutralisatie bij Zuid-Afrikaanse variant’

‘Het plasma van individuen die gevaccineerd zijn met het Pfizer-BioNTech-vaccin hebben alle geteste varianten van het sars-Cov-2-virus geneutraliseerd’, zeggen de bedrijven. Wel was dat ‘wat in mindere mate het geval’ voor de geteste mutaties van de Zuid-Afrikaanse variant, dan voor de mutaties van de Britse.

Een eerdere studie van Zuid-Afrikaanse onderzoekers, waarvan een voorpublicatie vorige week verscheen, wees al op een grotere resistentie van de Zuid-Afrikaanse variant. Hier dienden de antilichamen van vroegere covid-zieken als referentiepunt.

De twee bedrijven benadrukken in hun persbericht dat ze hun onderzoeken zullen voortzetten, vooral naar de mutaties van de Zuid-Afrikaanse variant. Ze herhalen ook dat ze ‘ervan overtuigd zijn dat de flexibiliteit van het vaccin met ‘messenger-RNA’ (de innovatieve technologie waarop het vaccin gebaseerd is, red.) geschikt is om nieuwe varianten van het vaccin te ontwikkelen indien nodig’.

De vaccins met messenger-RNA van BioNTech-Pfizer en van het Amerikaanse laboratorium Moderna, die in verschillende landen goedgekeurd werden, laten een relatief snelle aanpassing toe. Het Duitse laboratorium BioNTech zei al dat het technologisch in staat is om indien nodig een vaccin tegen nieuwe varianten te produceren in zes weken.