Boegbeelden Qanon en Proud Boys laten Trump vallen
De Proud Boys waren ook aanwezig bij de bestorming van het Capitool Foto: AFP

Nu Trump vertrokken is uit het Witte Huis, is dat zowel voor aanhangers van extreemrechts als voor complotdenkers het signaal om hun steun aan de vorige president in te trekken. De Proud Boys noemen hem nu ‘extreem zwak’, en een van de boegbeelden van Qanon vindt dat het nu wel tijd is om ‘aan te knopen met het gewone leven’.

De Amerikaanse krant The New York Times kon meekijken in het geheime berichtenverkeer tussen leden van de extreemrechtse Proud Boys. Dat Trump afstand nam van het geweld bij de bestorming van het Capitool en dat hij de macht uiteindelijk zonder al te veel verzet heeft overgedragen, valt hen zwaar.

De Proud Boys omschrijven hem op Telegram nu als ‘extreem zwak’ en er circuleren ook oproepen om weg te blijven van toekomstige Trump-rally’s. Daarnaast stoot het de Proud Boys tegen de borst dat Trump enkele van hun leden die werden opgepakt tijdens de bestorming van het Capitool geen gratie verleende. Minstens vijf leden van de extreemrechtse groepering moeten voor de rechter verschijnen.

‘Alles ligt klaar voor vier jaar extreemrechts terrorisme’

Dat is voor de organisatie een stevige bocht. Jarenlang behoorden de Proud Boys tot de loyaalste Trump-aanhangers. Tijdens een debat met Joe Biden richtte Trump zich zelfs expliciet tot hen, toen hij zei: ‘Proud Boys, hou jullie paraat’. Veel leden interpreteerden dit zelfs als een erkenning door Trump.

Nog groter is de ommekeer die Ron Watkins heeft gemaakt. Hij is als administrator van het forum 8kun een van de belangrijkste aanhangers van de Qanon-theorie. Die op niets gebaseerde geruchten stellen dat leden van de Amerikaanse elite eigenlijk pedofiele satanisten zijn, die betrokken zijn bij een complot tegen Trump. De verhalen werden ondermeer op 8kun verspreid door iemand die zich uitgaf als ‘Q’, en beweert een hoge functie binnen de regering te hebben. Na de verkiezingen werden de berichten van Q schaarser, waarna Watkins zichzelf meer op de voorgrond werkte. Hij benoemde zichzelf tot expert op het vlak van verkiezingsfraude.

Na de eedaflegging van Biden is het voor Watkins welletjes geweest. ‘We hebben een nieuwe president, en het is onze verantwoordelijkheid als burgers om de grondwet na te leven, of we het er nu mee eens zijn of niet’. Hij roept andere Qanon-aanhangers dan ook op hun verzet te staken, en de draad van het gewone leven weer op te pikken. ‘Blijf wel je vrienden en de goede herinneringen aan de voorbije jaren koesteren,’ geeft hij mee.

Uiteraard is niet iedereen overtuigd dat Watkins nu meent wat hij zegt, en zien ze er voer in voor alweer een nieuwe samenzweringstheorie. Sommige Qanon-aanhangers beweren namelijk dat de CIA achter zijn ommekeer zit. Anderen denken dat hij vooral zijn hachje wil redden. Veel applaus krijgt hij in elk geval niet.

Maar volgens persagentschap Reuters is de ontgoocheling binnen de rangen van Qanon-aanhangers nog breder. Dat er nooit ook maar sprake is geweest van een afrekening met ‘pedofiele en kannibalistische leden van de satanische elite’ zet veel supporters nu aan het twijfelen.

Sommigen rekenden erop dat er nog iets zou gebeuren voor de eedaflegging, maar dat was niet het geval. Dat ‘Q’ geen teken van leven meer geeft, helpt ook niet. ‘Waar moeten we nu op wachten, wat wordt nu de volgende zet?’, citeert Reuters uit een Telegram-groep met 18.400 leden.