Waarom Trump voormalig adviseur Steve Bannon gratie verleent, maar niet zichzelf
Donald Trump en Steve Bannon in 2017. Foto: AFP

Donald Trump heeft in zijn allerlaatste uren als president gratie verleend aan zijn vroegere adviseur Steve Bannon, die beschuldigd wordt van fraude. Er waren geruchten dat Trump zichzelf gratie zou verlenen, maar dat zouden zijn adviseurs hem hebben afgeraden. Verder zou de uittredende president zijn eigen partij willen oprichten.

Bannon, de architect van Trumps verkiezingsoverwinning in 2016, werd in augustus aangeklaagd voor financiële fraude. Hij had via crowdfunding geld opgehaald voor de bouw van een muur aan de zuidelijke grens van de Verenigde Staten en zou een deel van het ingezamelde geld hebben gebruikt voor persoonlijke uitgaven. In totaal leverde de crowdfunding meer dan 25 miljoen dollar op waarvan meer dan één miljoen naar Bannon zou zijn gegaan via een non-profitorganisatie die aan hem verbonden was. Bannon ontkent die beschuldiging en heeft nu dus gratie verkregen.

Eerder leek het er nochtans op dat hij dat niet zou krijgen. De voormalige adviseur was in diskrediet geraakt, onder meer na beledigingen over Trumps kinderen. Dat hij er uiteindelijk toch in geslaagd is, komt na een recente toenadering tussen hem en Trump. Bannon toonde zich de jongste maanden weer helemaal loyaal tegenover zijn oude baas. Zo steunde Bannon Trumps ‘stop the steal’-verhaal, en zei hij in een podcast dat hij ‘het afgehakte hoofd van corona-expert Anthony Fauci zou willen spiesen op een staak’. Daarbij komen nog de lange telefoongesprekken die hij de laatste dagen met Trump zou hebben gehad.

Toch zou er achter de schermen nog een verwoede discussie aan de gang zijn geweest over het al dan niet verlenen van gratie aan de voormalige strateeg. De president zou een paar keer van mening zijn veranderd. Een heikel punt was de mogelijke connectie tussen Bannon en de bestorming van het Capitool door Trump-aanhangers op 6 januari. In zijn podcast van 5 januari zei Bannon immers het volgende: ‘Morgen breekt de hel los. Het zal heel buitengewoon anders zijn. Ik kan alleen maar zeggen: wees voorbereid.’ En ook nog: ‘Morgen is het game day. Zoveel mensen zeggen: als ik deel zou uitmaken van de revolutie, zou ik in Washington zijn. Wel, dit is jouw moment in de geschiedenis.’ Uiteindelijk bleek de loyaliteit van Bannon toch belangrijker dan zijn opruiende taal en mogelijke connectie met de bestorming.

Patriot Party

Trump ligt sinds de gebeurtenissen van 6 januari overhoop met het Republikeinse partij-establishment en de Bannon-gratie kan olie op het vuur zijn, schrijft Politico. Het zou nog meer Republikeinen kunnen overtuigen de tweede impeachment tegen Trump te steunen en hem te verbieden opnieuw voor het presidentschap te gaan in 2024. Dat laatste zou Trump oplossen door zijn eigen partij op te richten: de ‘Patriot Party’ (de patriottenpartij, red.). Het is nog niet helemaal duidelijk of Bannon iets met dat idee te maken heeft en of hij hem zou helpen met de campagne van de partij.

Indien de partij er echt komt, zal dat niet alleen veel tijd en geld kosten maar zal Trump ook te maken krijgen met weerstand van de Republikeinen die niet graag kiezers zullen zien verliezen aan de nieuw partij.

Toch is een Bannon-gratie aanvaardbaarder voor de Republikeinen dan dat Trump gratie aan zichzelf zou geven. De aftredend president zou na de bestorming van het Capitool door zijn raadgevers afgeraden zijn dat te doen omdat dat overkomt als een schuldbekentenis. Voor dezelfde reden werd hem ook afgeraden gratie te verlenen aan mensen die betrokken waren bij de bestorming van het Capitool.

De Capitoolrellen maken ook de mogelijke gratie voor zijn kinderen en persoonlijke advocaat Rudy Giuliani onwaarschijnlijk. Met die laatste zou het overigens sowieso niet meer boteren. Volgens The Washington Post verslikte Trump zich in de gepeperde rekeningen die Giuliani hem presenteerde voor verleende diensten, en zou hij die niet (volledig) willen betalen.

Trump kan nog gratie verlenen totdat Joe Biden zijn eed als president aflegt, woensdagmiddag plaatselijke tijd, 18 uur Belgische tijd.

Onderstaande video is een reconstructie van de bestorming van het Capitool op 6 januari.

Honderdtal gratiebesluiten

Naast dat voor Bannon heeft Trump in zijn laatste uren als president nog een honderdtal andere gratiebesluiten ondertekend, geheel volgens de traditie van aftredende presidenten.

Dinsdagavond laat plaatselijke tijd raakte bekend dat Trump gratie heeft verleend aan onder anderen oud-burgemeester van Detroit Kwame Kilpatrick. De Democraat uit Michigan zat een celstraf van 28 jaar uit voor fraude en afpersing. Ook de rappers Lil Wayne en Kodak Black zijn door Trump gepardonneerd. Beiden hing een celstraf boven het hoofd voor wapenbezit

Trump beloont zijn trouwe bondgenoten. Zijn gratielijstje bestaat uit rijke mensen, mensen met de juiste connecties en mensen die niet meewerkten met Robert Mueller, de speciaal aanklager die de vermeende banden tussen de Trump-campagne en Rusland onderzocht.

Zo heeft president Donald Trump afscheid genomen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig