Onderzoekers KU Leuven ontdekken oorzaak prikkelbaredarmsyndroom
Artistieke interpretatie van een prikkelbare darm. Foto: belga

Bijna een op de vijf mensen wereldwijd lijdt aan het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). Leuvense onderzoekers legden het mechanisme bloot.

Onderzoekers van de KU Leuven hebben het biologische mechanisme geïdentificeerd waardoor sommige mensen buikpijn krijgen wanneer ze bepaalde voedingsmiddelen eten. De studie is gisteren gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

Tot 20 procent van de wereld­bevolking lijdt aan PDS. Het veroorzaakt maagpijn of andere ongemakken na het eten. Glutenvrije en andere diëten kunnen helpen, maar hoe dat komt, is tot nu toe een mysterie gebleven. De patiënten zijn immers niet allergisch voor het betreffende voedsel.

‘Deze patiënten worden vaak niet serieus genomen door artsen’, zegt professor Guy Boeckxstaens, gastro-enteroloog aan de KU Leuven en hoofdauteur van de studie. ‘Doordat er geen sprake is van een allergische reactie, wordt vaak ­gezegd dat het allemaal tussen de oren zit. Wij leveren nu verder ­bewijs dat we hier met een echte ziekte te maken hebben.’

Mestcellen geactiveerd

Uit eerder onderzoek was al ­gebleken dat mestcellen een rol spelen bij PDS-patiënten. Dat zijn cellen die onder meer histamine vrijgeven, wat zorgt voor maagpijn en andere ongemakken. ‘Hoe die mestcellen exact geactiveerd worden, was tot nu een groot raadsel’, zegt Boeckxstaens. ‘Het blijkt een erg lokale immuunreactie in de darmwand te zijn, die de mestcellen activeert. Vroeger werd altijd aangenomen dat ze door stress geactiveerd werden.’

Professor Boeckxstaens speculeert dat dit wijst op een spectrum aan voedselgerelateerde immuunziekten. ‘Aan de ene kant van het spectrum is de immuunrespons zeer lokaal, zoals bij PDS. Aan de andere kant van het spectrum ligt de voedselallergie: een veralgemeende aandoening van ernstige mestcelactivatie met een impact op de ademhaling, de bloeddruk enzovoort.’

‘Dat we het mechanisme dat leidt tot mestcelactivatie nu kennen, is cruciaal. Het zal leiden tot nieuwe therapieën voor deze ­patiënten. Als je de activering van mestcellen kunt blokkeren, denk ik dat je een veel efficiëntere ­behandeling zult hebben.’