Oeganda bant sociale media in aanloop naar presidentsverkiezingen
Oppositiekandidaat Bobi Wine tijdens zijn verkiezingscampagne in december 2020. Foto: afp

Twee dagen voor de presidentsverkiezingen in Oeganda heeft de regering alle sociale media en berichtendiensten geblokkeerd. De populaire zanger Bobi Wine neemt het op tegen president Yoweri Museveni. De oppositie klaagt dat ze monddood wordt gemaakt.

De aanloop naar de presidents- en parlementsverkiezingen in Oeganda op 14 januari is niet vlekkeloos verlopen. In november stierven 54 mensen toen de veiligheidsdiensten een demonstratie hardhandig de kop indrukten. Die protesten waren er gekomen nadat de favoriet van de oppositie, de populaire zanger Bobi Wine, was opgepakt en enkele dagen werd vastgehouden. Ook nu zegt Wine dat veiligheidsdiensten zijn huis zijn binnengevallen. De politie ontkent.

Dinsdag heeft de Oegandese regering de telecomoperators opgedragen alle socialemediaplatforms en online berichtendiensten te blokkeren, meldt het persagentschap Reuters. Reuters kon de brief aan de telecomoperators inzien. Volgens gegevens van de ngo NetBlocks, die toezicht houdt over de internetvrijheid, zijn onder andere Facebook, Twitter, Whatsapp, Instagram, Snapchat en Skype onbeschikbaar in Oeganda. Ook de Google Play Store zou er niet langer toegankelijk zijn.

Demonstraties van de oppositie werden eerder ook al neergeslagen, volgens de autoriteiten omdat ze ingaan tegen de coronamaatregelen voor massabijeenkomsten.

Geliefd bij jongeren

Onder de tien oppositiekandidaten die het opnemen tegen president Yoweri Museveni, is zanger Bobi Wine veruit de populairste. De 38-jarige Wine – echte naam Robert Kyagulanyi – is half zo oud als Museveni (76) en enorm geliefd bij jongeren. Dat maakt hem een serieuze bedreiging voor Museveni. In Oeganda is 80 procent van de bevolking jonger dan 30 jaar.

President Museveni regeert al van voor de meeste van de inwoners van zijn land geboren zijn. De voormalige guerrillaleider kwam in 1986 aan de macht en bevrijdde met zijn National Resistance Movement Oeganda van oorlog en gruwelijke dictatuur onder Milton Obote en Idi Amin. Hij bracht stabiliteit en economische groei, maar duldt weinig tegenstand en pakt elke oppositie hardhandig aan. Sinds de eerste verkiezingen van zijn presidentschap heeft hij alle verkiezingen gewonnen.

De kans lijkt klein dat daar donderdag verandering in komt. ‘Iedereen – ook Wine zelf – weet dat Museveni na januari nog president zal zijn. Als hij de verkiezingen niet legitiem kan winnen, zal hij het resultaat ombuigen, zodat hij alsnog als overwinnaar uit de bus komt’, zei commentator Baker Battle Lule van de Oegandese krant The Observerin november vorig jaar aan De Standaard.

Valse profielen

Officieel is de blokkering van de sociale media een reactie op de maatregelen die Facebook trof tegen enkele proregeringsaccounts. Maandag liet Facebook weten dat het een netwerk van valse profielen had neergehaald dat gelinkt was aan het Oegandese ministerie van Informatie.

Critici zeggen dat de regeringsactie bedoeld is om de oppositie monddood te maken in de aanloop naar de verkiezingen. Wine maakte tijdens zijn campagne veelvuldig gebruik van Facebook, nadat hij werd geweerd van de reguliere media. De meeste radio- en tv-zenders in Oeganda zijn in handen van bondgenoten van de regering.