Vaccinatieschandaal ‘Jandagate’ verhit de gemoederen in Polen
Foto: via REUTERS

In Polen is commotie ontstaan nadat enkele prominente figuren gevaccineerd werden nog voor het ziekenhuispersoneel een eerste prik heeft gekregen. Op sociale media zwaaiden ze met vaccinatiekaarten. De regering veroordeelt de voorkeursbehandeling scherp, al blijken ook politici in functie ingeënt.

In strijd met de officiële plannen om eerst alle hulpverleners in te enten tegen het coronavirus, bemachtigden ook achttien kerngezonde Poolse bekendheden een prik. Het medisch centrum van de Poolse Universiteit voor Geneeskunde van Warschau (WUM) liet de 68-jarige actrice Krystyna Janda en een groepje collega’s – onder wie haar ex-man en dochter – voor in de rij met wachtende hulpverleners op 30 december, drie dagen na het begin van de Poolse vaccinatiecampagne.

‘Ja, ik ben gevaccineerd zodat ik het vaccin mee kan promoten. Ik voel me hier heel goed over’, liet de actrice daags nadien weten op Facebook. Ze linkte haar post aan een persbericht van de WUM waarin sprake was van 450 extra dosissen, niet bestemd voor ‘groep nul’ maar voor promotionele doeleinden, ‘zoals de Poolse gezondheidsinstantie NFZ suggereerde’. Vreemd genoeg beroept de universiteit zich op de privacywetgeving om de tot nu toe onbekende ingeënte vedetten openbaar te maken. NFZ ontkent elke betrokkenheid bij deze promotiecampagne.

Tak jestem jedną z osób zaszczepionych w ramach propagowania szczepień. Jestem z tego powodu szczęśliwa i czuję się świetnie. Dziękuję za tę możliwość bo jestem w grupie ryzyka. Krystyna Janda

Posted by Krystyna Janda on Wednesday, December 30, 2020

‘Anders in de gootsteen’

De Poolse bevolking pikte de voorkeursbehandeling niet. Het regende woedende reacties om de arrogantie van de Poolse vips. Ook eerste minister Mateusz Morawiecki reageerde scherp: ‘Elke dosis die niet volgens schema wordt toegediend, is een dosis die mogelijk ontbreekt bij mensen in nood.’ De regering beval een grondig onderzoek. Het vaccinatiecentrum kijkt nu aan tegen een behoorlijke boete – 250.000 Poolse zloty of 55.000 euro – vanwege het niet volgen van de nationale strategie, meldt het Poolse persagentschap PAP. Intussen is ook een lokale politicus uit de regeringspartij PiS gezet nadat hij een foto waarop hij gevaccineerd wordt op sociale media had geplaatst.

Vaccinatieschandaal ‘Jandagate’ verhit de gemoederen in Polen
Leszek Miller. Foto: BELGA

Ook Europees Parlementslid en voormalig Poolse eerste minister Leszek Miller kreeg een prik en tweette er de dag nadien enthousiast over. Hij reageerde strijdbaar op de strenge uitspraak van de eerste minister en verwees naar een nota die het NFZ op de laatste dag van 2020 heeft gepubliceerd op zijn website. Die roept vaccinatiecentra op om tot 6 januari de vaccins die door de feestdagen ongebruikt dreigen te blijven, toe te dienen aan familieleden van zorgpersoneel of aan patiënten in het ziekenhuis. De 74-jarige Miller is patiënt van het betrokken ziekenhuis en kreeg naar eigen zeggen het advies binnen te gaan voor een dosis. Hem valt niets te verwijten, vindt hij. ‘Die vaccins zouden anders in de gootsteen zijn beland’, vertelt hij aan de Poolse nieuwszenderTVN24.

Banger voor vaccin dan voor virus

In Polen staat de gezondheidszorg sterk onder druk door de corona-epidemie. Het land moest de maatregelen verstrengen en is in lockdown tot 17 januari. Op zondag 27 december startte de nationale vaccinatiecampagne. Een uitdaging daarbij is dat de Poolse bevolking weigerachtig staat tegenover vaccinatie. Volgens onderzoek gepubliceerd in Nature is zeker een kwart van de Polen die mening toegedaan. Bij een enquête van de populaire Poolse website Onet bleek bijna de helft (47 procent) van de respondenten banger voor het vaccin dan voor het virus. Toch is de regering ervan overtuigd dat 70 tot 80 procent van de bevolking zich zal laten vaccineren. Of Janda, Miller en de andere bekendheden uit opportunisme handelden of werkelijk als ambassadeurs wilden optreden: de hetze is de beste promo die het vaccin zich kan wensen in Polen.

Verwante artikels