Druisen camera’s tegen gsm’en achter stuur in tegen privacy?
Foto: Bart Dewaele

De Gegevensbeschermingsautoriteit dreigt met een onderzoek tegen het proefproject dat het verkeersinstituut Vias doet met camera’s die gsm-gebruik achter het stuur moeten detecteren.

De privacywaakhonden zijn not amused met het proefproject van het verkeersinstituut Vias om chauffeurs op te sporen die hun gsm gebruiken achter het stuur. De proeven lopen al een tijdje, maar kwamen pas nu op de radar van de Gegevensbeschermings­autoriteit (GBA), de opvolger van de Privacycommissie. De GBA is benieuwd op welke juridische ­basis Vias de beelden maakt.

In de Kamer worden de komende weken enkele wetsvoorstellen besproken om onbemande camera’s te kunnen inzetten tegen gsm-gebruik achter het stuur. De wetsvoorstellen moeten voor advies langs de GBA passeren. ‘Ik kan me daar nog niet over uitspreken’, zegt David Stevens, de woordvoerder van de GBA. ‘We moeten de teksten nog bestuderen en we zullen die zeker constructief bekijken. Camera’s inzetten en de gegevens verwerken voor nieuwe doeleinden is altijd een zekere inbreuk op de privacy. Maar als daar minder verkeersslachtoffers tegenover staan, moeten we de balans maken.’

Maar het proefproject van Vias, waarbij vanaf een brug verschillende foto’s worden genomen van voorbijrijdende wagens, noemt Stevens ‘problematisch’. Momenteel bestaat er geen wetgeving die de politie toelaat om gsm-gebruik te detecteren met onbemande ­camera’s. Dat is ook de reden waarom de politie niet rechtstreeks betrokken is bij de proeven. ‘Maar als de politie het niet mag, dan kan het voor Viasevenmin. En dat het maar om een test gaat, is geen excuus. Zo werkt ­privacy niet. Als blijkt dat het Vias geen juridische grond kan voorleggen, zullen we een onderzoek starten en kunnen er sancties volgen.’

Vias-woordvoerder Stef Willems zegt dat die rechtsgrond er wel degelijk is, ‘namelijk het ­gerechtvaardigde belang om als onderzoeksinstituut wetenschappelijk onderzoek te verrichten’. Stevens wil daar momenteel nog niet op reageren. Maar volgens ­jurist en privacy-activist Matthias Dobbelaere-Welvaert, kan ‘gerechtvaardigd belang’ ­alleen ­ingeroepen worden als er vooraf een studie wordt gedaan en dat heeft Vias volgens hem niet gedaan.

Het Vias zegt dat het enkel de bedoeling had om te kijken of de technologie werkte. ‘Maar als het hiermee wegkomt, kan elk ­bedrijf straks zomaar camera’s plaatsen langs de snelweg om eender welke technologie te testen.’