‘Gezellig met familie en vrienden thuis zitten, geeft een gevoel van veiligheid, maar dat is een vals gevoel wat het virus betreft. Het is thuis dat de meeste besmettingen gebeuren’, zegt viroloog Steven Van Gucht tijdens de persconferentie van het Crisiscenturm.

‘In het Verenigd Koninkrijk werd recent een nieuwe variant van het covid-19 virus ontdekt’, zegt Van Gucht. ‘De nieuwe mutatie werd ook sporadisch ontdekt in andere landen, zoals Nederland en België. Het is normaal dat er voortdurend nieuwe varianten ontstaan, ook bij ons. Sommige mutaties van het virus verdwijnen heel snel, anderen blijven en kunnen dominant worden. Dat heeft vooral te maken met de kansen dat het virus krijgt om zich te verspreiden. Het hangt dus af van ons gedrag’, legt Van Gucht uit.

Er zijn momenteel indicaties dat de mutatie van het coronavirus in het Verenigd Koninkrijk besmettelijker is, maar dat is volgens Van Gucht nog niet bewezen. ‘Er is op dit moment nog geen enkele aanwijzing dat je van deze variant ernstiger ziek zou kunnen worden. En ook niet of het vaccin er niet tegen zou werken. Het feit dat de nieuwe mutatie van het virus opgemerkt wordt, is omdat die in het Verenigd Koninkrijk massaal worden onderzocht. Zij doen het beter dan andere landen en hierdoor zijn ze in staat nieuwe varianten sneller op te sporen.’

Als de curves van verschillende Europese landen vergeleken worden, lijkt de curve van het Verenigd Koninkrijk niet sneller te stijgen. ‘De stijgende curves zijn ook te zien in andere landen. Ze stijgen snel in het VK, maar niet sneller dan Nederland of Tsjechië. We zitten namelijk ook in een periode van het jaar waarin dit soort virussen makkelijker en sneller kunnen verspreiden. Dat zal ook zo blijven de komende maanden. Het illustreert nogmaals het belang om ons te blijven houden aan de maatregelen’, aldus Van Gucht.

Feestdagen zijn cruciaal

‘Het worden uitzonderlijke feestdagen waarbij we genoodzaakt zijn om ze te vieren in heel beperkte kring’, gaat Van Gucht verder. ‘Gezellig met familie en vrienden thuis zitten, geeft een gevoel van veiligheid, maar dat is een vals gevoel wat het virus betreft. Het is thuis dat de meeste besmettingen gebeuren.’

Volgens een onderzoek van verschillende universiteiten is ons gedrag tijdens de feestdagen cruciaal om de curve onder controle te houden. ‘Als 20 procent van de bevolking vier extra mensen uitnodigt, bereiken we de drempel van 75 ziekenhuisopnames per dag met een maand vertraging. Dat betekent dat we een maand langer in lockdown zitten. De curve ligt in onze handen, niet in die van het virus.’

Snelheid stijging besmettingen neemt af

Het aantal besmettingen blijft stijgen in alle gewesten en provincies maar sinds enkele dagen neemt de snelheid van deze stijging af, zegt Van Gucht. ‘De grootste toename bevindt zich in Antwerpen (+ 29 procent), gevolgd door Namen en West-Vlaanderen.’ Vooral Antwerpen valt op. ‘Dit kan deels verklaard worden door enkele grote uitbraken in ziekenhuizen en woonzorgcentra.’ De ziekenhuisopnames en overlijdens blijven voorlopig stabiel.