Wetenschappers: ‘Zonder sterke Europese respons verwachten we nieuwe infectiegolven’
De Griekse balletdanseres Margarita Kostoglou oefent met een mondmasker nu Athene opnieuw in lockdown is. Foto: EPA-EFE

Om nieuwe infectiegolven van het coronavirus te voorkomen, is een ‘sterke, gecoördineerde Europese respons’ nodig. Die dringende oproep lanceert de wetenschappelijke wereld in het medisch vaktijdschrift The Lancet.

‘Vaccins helpen het virus onder controle te houden, maar pas eind 2021’, luidt het in de oproep. Die is mee geschreven door biostatisticus Niel Hens (UAntwerpen) en is ondertekend door bijna 400 wetenschappers uit heel Europa. Onder hen Emmanuel André (KU Leuven), Philippe Beutels (UAntwerpen), Mathias Dewatripont (ULB), Geert Molenberghs (UHasselt en KU Leuven) en Erika Vlieghe (UAntwerpen). Allen zijn ze het erover eens dat de Europese regeringen nog steeds geen gemeenschappelijke visie hebben ontwikkeld ‘om het management van de pandemie te sturen’.

Zo’n gedeelde strategie moet in de eerste plaats het aantal bevestigde gevallen van covid-19 naar beneden brengen zonder dat daarvoor opnieuw de grenzen gesloten hoeven te worden. ‘Eén land kan het aantal gevallen niet laag houden, daarom zijn gezamenlijke actie en gemeenschappelijke doelstellingen tussen landen essentieel’, luidt het. ‘Als we nu niet ingrijpen, zijn verdere infectiegolven te verwachten, met als gevolg verdere schade aan de gezondheid, de samenleving, de werkgelegenheid en het bedrijfsleven.’

Pingpong-effect vermijden

Concreet moeten de Europese landen streven naar een doelstelling van niet meer dan 10 nieuwe covid-19-gevallen per miljoen mensen per dag. ‘Dit doel is in veel landen bereikt en kan uiterlijk in het voorjaar weer in heel Europa worden bereikt’, schrijven de wetenschappers. Ze vragen ‘krachtige interventies’ om het aantal infecties snel te verminderen. Die reductie moet worden gesynchroniseerd in alle Europese landen om een pingpong-effect van het importeren en opnieuw importeren van infecties te voorkomen.

Wanneer het aantal infecties laag is, zijn versoepelingen van de beperkingen weer mogelijk, maar hygiënemaatregelen als het dragen van mondmaskers, ‘matige contactvermindering’, testen en contactopsporing moeten aangehouden worden. Intussen moet een strategie aangehouden worden om minstens 300 tests per miljoen mensen per dag af te nemen. Wanneer zich dan lokale uitbraken voordoen, is een ‘snelle en rigoureuze reactie’ nodig, inclusief reisbeperkingen, gerichte tests en mogelijk regionale lockdowns.

Vaccinatie

Tot slot wordt er ook opgeroepen om een gemeenschappelijke langetermijnvisie te ontwikkelen voor onder meer vaccinatie, de bescherming van hoogrisicopersonen en de ondersteuning van wie het zwaarst getroffen is door de pandemie.

Het succes van alle maatregelen hangt in belangrijke mate van de medewerking en de betrokkenheid van het publiek af. Het is dan ook van cruciaal belang om het doel en het voordeel van lage aantallen infecties duidelijk te communiceren, besluiten ze.