Kiescollege bevestigt Joe Biden als nieuwe president van de Verenigde Staten
Foto: REUTERS

Joe Biden heeft een belangrijke klip gerond in de procedure naar het Amerikaans presidentschap. Een meerderheid van de kiesmannen heeft zijn overwinning in de verkiezing bevestigd. Hij is nu officieel president. ‘De democratie heeft gezegevierd’, zegt Biden. Donald Trump geeft nog niet op.

De stemming van de kiesmannen is normaal gezien een formaliteit. Bij deze verkiezingen liepen de spanningen echter hoog op, omdat huidig president Donald Trump zijn verkiezingsnederlaag blijft ontkennen en beweert dat er sprake is van grootschalige verkiezingsfraude.

Dat leidde tot betogingen en doodsbedreigingen aan ambtenaren en verkozenen die in de ogen van de Trump-fans niet genoeg deden om de huidige president aan de macht te houden. Die dreiging had echter amper gevolgen voor deze procedure: nergens stemde een zogeheten ‘faithless elector’ (letterlijk: ontrouwe kiesman) tegen de kandidaat die zijn of haar staat had gewonnen.

Hoewel het om een formaliteit ging, vond de meerderheidsleider van de Republikeinse fractie in het parlement van Michigan (waar Biden won, maar waar Trump die uitslag aanvocht voor de rechtbank) het noodzakelijk om uit te leggen waarom hij geen stappen had ondernomen om andere (Republikeinse) kiesmannen aan te duiden. ‘Dat zou gegarandeerd alle toekomstige verkiezingen in het kiescollege vernietigen, en dan zouden we ons land voor altijd kwijt zijn’, aldus Lee Chatfield. ‘Ik heb hard gevochten voor president Trump. Niemand wilde meer dan ik dat hij won. Hij heeft fantastisch werk geleverd. Maar ik hou ook van onze republiek. Ik kan me niet inbeelden dat ik onze normen, tradities en instituties zou riskeren om de kiesmannen toe te wijzen aan Trump.’

Trump zijn strijd gaat voort

Joe Biden gaf een speech nadat het kiescollege zijn overwinning officieel had bevestigd. De president-elect bekritiseerde de pogingen van Donald Trump en diens aanhangers om het resultaat te delegitimeren, maar zei dat de democratie heeft gewonnen. ‘In Amerika grijpen politici geen macht, het volk geeft macht aan hen. De vlam van de democratie werd lang geleden in dit land aangestoken. En we weten nu dat niets - zelfs geen pandemie of machtsmisbruik - die vlam kan doven.’

Trump reageerde niet meteen op het nieuws dat Biden nu ook officieel tot zijn opvolger is verkozen. De president tweette wel dat zijn justitieminister Bill Barr zijn post verlaat en vervangen wordt. Barr was een van Trumps trouwste luitenants, maar maakte enkele weken geleden bekend dat hij geen bewijzen had gevonden voor massale fraude tijdens de verkiezingen. Trump nam hem dat bijzonder kwalijk.

Team-Trump geeft de strijd nog niet op. Terwijl Democratische kiesmannen officieel stemden voor Biden, brachten Republikeinen in enkele staten, waaronder Pennsylvania en Georgia, alternatieve ‘voorwaardelijke stemmen’ uit voor Trump. Voor het geval dat door ‘nog hangende rechtszaken’ het officiële resultaat toch nog ongedaan gemaakt zou worden. De getrouwen deden dat volgens de Republikeinse partij van Pennsylvania op vraag van de Trump-campagne.

Trumps adviseur Stephen Miller vertelde aan Fox News dat ‘de enige datum die telt, 20 januari is’, met de eedaflegging. ‘We hebben nog meer dan genoeg tijd om het resultaat van deze frauduleuze verkiezing aan te vechten.’ Volgens Miller krijgt het Congres binnenkort de kans ‘om het juiste te doen’ en Trump als winnaar aan te duiden.

En nu?

De stemming van de kiesmannen betekent niet het einde van de procedure die een nieuwe Amerikaanse president aanduidt. De Amerikaanse posterijen hebben nu tot 23 december om de officiële documenten met de uitslag per staat naar de hoofdstad Washington D.C. te brengen.

Op 6 januari, drie dagen nadat het nieuwe Congres wordt ingezworen, nemen de nieuwe leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat officieel akte van die uitslagen. Onder het goedkeurend (?) oog van huidig vicepresident Mike Pence worden de uitslagen per staat alfabetisch voorgelezen en opgeteld. Zowel in het Huis als de Senaat kunnen dan nog procedurele bezwaren worden ingediend.

Op 20 januari neemt de nieuwe president dan ook echt de fakkel over: om klokslag 12 uur ’s middags legt hij de eed af op het balkon van het Capitool.