Nederland gaat voor vijf weken in een harde lockdown. Dat kondigde de Nederlandse premier Mark Rutte aan tijdens een toespraak vanuit zijn ambtswoning in Den Haag. Tijdens zijn toespraak werd hij luidruchtig uitgejouwd door manifestanten die buiten samentroepten.

Rutte spreekt van een ‘ingrijpende’ beslissing, die nodig is omdat het aantal besmettingen ‘in sneltreinvaart’ toeneemt. Het is daarom volgens hem nodig om het aantal contacten te beperken. ‘Daar moet nu alles op gericht zijn’. De premier vat de maatregelen eenvoudig samen: ‘We sluiten alle plekken waar mensen samenkomen’. Hij herinnerde aan de lege winkelstraten, treinen en wegen van dit voorjaar. ‘Daar moeten we naar terug’.

Terwijl Rutte zijn boodschap vanuit ‘Het torentje’ bracht, waren buiten luidruchtige manifestanten actie aan het voeren. Volgens de Nederlandse openbare omroep NOS ging het om zo’n 100 mensen. Hun fluitconcert was de hele toespraak lang duidelijk te horen. Rutte verwees in zijn toespraak ook expliciet naar hen. ‘Dit is geen griep, in tegenstelling tot wat de actievoerders hier buiten denken’, zei hij. ‘Door het virus moesten al 30.000 mensen worden opgenomen in het ziekenhuis, waaronder 6.000 op intensive care’. Rutte herinnerde er ook aan dat al ongeveer een miljoen overige behandelingen in het ziekenhuis moesten worden uitgesteld.

Nederland gaat vijf weken in lockdown: ‘We sluiten alle plekken waar mensen samenkomen’
Een hondertal manifestanten lied luidkeels van zich horen tijdens de toespraak van Rutte. Foto: AFP

Sluitingen

De meest ingrijpende maatregel is een resem sluitingen, die gelden tot 19 januari. Zo gaan de schoolpoorten dicht, van het lager tot het universitair. Kinderopvang kan alleen nog als de ouders een essentieel beroep hebben. Alleen essentiële winkels blijven open. Het gaat om voedingszaken, markten en wasserijen. Afhalen en bezorgen. is bij andere winkels wel mogelijk.

Ook bibliotheken gaan dicht. Hotels mogen openblijven, maar geen eten meer serveren, want volgens Rutte gingen mensen op hotel, gewoon om te eten. Voor de contactberoepen geldt een onderscheid tussen medische en niet-medische beroepen: kappers moeten dicht, tandartsen mogen wel nog patiënten ontvangen.

De maatregelen zullen op 12 januari geëvalueerd worden. De regering zal dan bekijken of het mogelijk is een week later te versoepelen.

’Sobere Kerst’

Daarbij komt dat ook het aantal contacten verder wordt beperkt. Terwijl Nederlanders tot dusver drie mensen thuis mogen ontvangen, worden dat er voortaan twee. Voor Kerstmis geldt er wel een uitzondering voor drie personen. ‘Het wordt een sobere Kerst’. Buiten samenkomen mag met maar twee volwassenen meer, grotere samenscholingen zijn niet meer toegestaan.

Grenzen

Reizen naar andere landen moet beperkt worden, zei Rutte. Dat advies geldt tot midden maart. De premier gaf ook aan de buurlanden te zullen vragen ‘het aantal reizigers te beperken’. Hij verwees niet expliciet naar België, maar de jongste weken was er regelmatig sprake van Belgen die in Nederland nog gingen shoppen. Door de aangekondigde beperkingen wordt dat uiteraard sowieso moeilijker.

‘Geen beperkingen meer’

Aan het einde van zijn toespraak zei Rutte nog dat 2021 een beter jaar moet worden. ‘Er komt een moment waarop er geen beperkingen meer zijn’, hield hij zijn landgenoten voor. Overigens toonde hij wel begrip voor wie het moeilijk heeft met de maatregelen. ‘We zijn allemaal mensen die niet perfect zijn, en vinden het allemaal moeilijk om ons altijd aan de regels te houden. (...) Dat snap ik. Maar het overgrote deel van de Nederlanders realiseert zich dat we elkaar moeten beschermen’.

Drukke winkelstraten

Het gaat om de meest ingrijpende maatregelen die Nederland heeft gekend in de coronacrisis. De maatregelen gaan om middernacht al ingaan, om een stormloop op winkels dinsdag te voorkomen. Nadat berichten over de maatregelen waren uitgelekt, waren in veel Nederlandse steden nog snel shoppers naar de winkelstraten getrokken.

De strengere maatregelen zijn het gevolg van de toename van het aantal nieuwe coronabesmettingen in Nederland sinds begin deze maand. De afgelopen dagen werden weer meer dan 9.000 gevallen per dag gemeld. Zondag ging het bijna om 10.000 nieuwe besmettingen, een ruime verdubbeling vergeleken met enkele weken geleden.

Gisteren kondigde Duitsland al ingrijpende maatregelen aan die het openbare leven vanaf woensdag tot 10 januari aan banden leggen. Behalve niet-essentiële winkels gaan daar ook scholen en kinderopvang dicht.