Procureur Internationaal Strafhof wil onderzoek naar misdaden sinds 2014 in Oekraïne
Gevechten tussen Oekraïense troepen en pro-Russische separatisten in de regio Donetsk, in 2017. Foto: AFP

De procureur van het Internationaal Strafhof wil dat een onderzoek wordt gevoerd naar misdaden die sinds 2014 in Oekraïne zijn gepleegd. Dat stelt Fatou Bensouda vrijdag in een mededeling vanuit de zetel van het ICC in Den Haag.

Volgens het kantoor van de procureur is er een aanvaardbare basis om aan te nemen dat ‘een breed scala aan gedrag dat mogelijke oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid vormt’, is gepleegd in de context van de situatie in Oekraïne. Ze benadrukte dat die misdaden ‘gepleegd door de verschillende partijen in het conflict, ernstig genoeg zijn om onderzoek door mijn kantoor te rechtvaardigen’. Het gaat volgens de procureur om misdaden in de context van de vijandigheden, misdaden tijdens detentie en misdaden gepleegd op het schiereiland de Krim.

Euromaidan

Het conflict begon eind 2013, toen toenmalig president Viktor Janoekovitsj geheel onverwacht had beslist om het Europees Associatieverdrag niet te ondertekenen, waarna enkele dagen later boze Oekraïners het Onafhankelijkheidsplein in Kiev bezetten – het plein werd Euromaidan genoemd. De bezetting duurde maanden.

Tijdens de antiregeringsprotesten zijn meer dan honderd mensen om het leven gekomen. De protesten gingen gepaard met straatgevechten. Uiteindelijk werd Janoekovitsj van de macht verdreven. Daarna annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland de Krim en enkele weken later ontbrandde het conflict met de pro-Russische separatisten in het oosten van het land. Van Moskou wordt algemeen aangenomen dat het die separatisten politiek en militair steunt, ondanks de ontkenningen van het Kremlin.

Het conflict eiste uiteindelijk meer dan 13.000 mensenlevens. Bijna 1,5 miljoen mensen raakten ontheemd. Na de vredesakkoorden van 2015 is de intensiteit van de gevechten afgekoeld, maar het politieke proces geraakte tot dusver amper vooruit.

De aanklagers van het ICC hadden een vooronderzoek geopend naar mogelijke misdaden op het Oekraïens grondgebied vanaf 20 februari 2014.