Wanneer mag politie een woning binnenvallen?
Foto: MARC HERREMANS - MEDIAHUIS

De politie kan woonsten betreden, maar alleen bij de meest flagrante corona-inbreuken is dat onomstreden.

Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) en minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) leken het de voorbije dagen oneens te zijn over de vraag of de politie een woonst kan betreden als ze vermoedt dat de coronamaatregelen niet nageleefd worden. Het antwoord is genuanceerd.

Publiek toegankelijke plaatsen, zoals feestzalen of cafés, mag de politie betreden, ook al zijn ze op slot. Voor woonsten ligt het anders. Volgens de grondwet is de woning onschendbaar, maar er zijn uit­zonderingen. Een eerste is wanneer de bewoner zelf toestemming geeft. Ten tweede kan een onderzoeksrechter toestemming geven, in het kader van een gerechtelijk onderzoek. Dat maakt het minder geschikt voor wanneer er nog geen strafbare feiten zijn vastgesteld. Bovendien kan zo’n huiszoeking alleen tussen 5 uur en 21 uur (behalve bij terreur).

‘Ernstig en nakend gevaar’

Enkele andere wettelijke gronden kunnen eenvoudiger worden ingeroepen. Een huiszoeking kan de klok rond bij betrapping op heterdaad. Daaraan kan bijvoorbeeld voldaan zijn als de politie door de ramen een onwettige samen­scholing ziet, of wanneer andere elementen (veel mensen die binnengaan) daarop wijzen.

Daarnaast kan de politie binnenvallen bij ‘ernstig en nakend gevaar’ of ‘wanneer het leven of de lichamelijke integriteit van personen ernstig wordt bedreigd’, als het gevaar ‘een uitermate ernstig en ophanden zijnde karakter vertoont dat het leven of de lichamelijke integriteit van personen bedreigt en op geen andere wijze kan worden afgewend’. Volgens het College van Procureurs-Generaal kunnen corona-inbreuken daar in sommige gevallen onder vallen.

De gemeentewet biedt nog een andere mogelijke rechtsgrond. ­Gemeenten en hun politie mogen ‘passende maatregelen’ nemen ‘om rampen en plagen, zoals brand, epidemieën en epizoötieën (besmettelijke ziekten bij dieren, red.) te voorkomen’. Maar ook daarvan is de toepassing voor corona-inbreuken niet vanzelfsprekend.

Kama Beweegt: Stille Nacht