Presidentiële gratie onder de loep in VS
Foto: REUTERS

Het Amerikaanse ministerie van Justitie onderzoekt mogelijke omkoping in ruil voor presidentiële gratie. Volgens president Donald Trump gaat het om ‘fake news’. Hij zou overigens overwegen preventieve gratie te geven aan zijn kinderen en advocaat Rudy Giuliani, schrijft The New York Times.

Dat staat in gerechtelijke stukken die bij een federale rechtbank zijn ingediend. Details en namen van betrokkenen zijn niet bekendgemaakt. Van het 18 pagina’s lange document over omkoping is ongeveer de helft van de tekst onleesbaar gemaakt. Volgens het gerechtelijk bevel heeft het ministerie van Justitie er bij de rechter op aangedrongen niet bekend te maken dat een onderzoek gaande is, omdat er nog geen aanklachten zijn ingediend.

De openbare versie van het document bevat dus geen details of namen van betrokkenen. Er staat alleen dat meerdere aanklagers in Washington aangeven dat ze bewijzen hebben voor een omkoopsysteem waarbij iemand een ‘aanzienlijke politieke donatie’ zou hebben aangeboden in ruil voor een presidentieel gratiebesluit, of een besluit tot uitstel van een vonnis.

De president tweette: ‘Gratie-onderzoek is fake news!’

Presidenten kunnen onder de Amerikaanse grondwet in verregaande mate bepalen aan wie zij gratie willen verlenen. Trumps voormalige politiek medewerker Roger Stone kreeg gratie, nadat hij was veroordeeld wegens valse verklaringen tegenover een parlementaire commissie en een poging om een getuige te beïnvloeden.

Trump verleende vorige week nog gratie aan zijn voormalig adviseur Michael Flynn, die tweemaal had gelogen tegen de federale politiedienst FBI toen die onderzoek deed naar inmenging door Rusland in de Amerikaanse verkiezingen van 2016. Het was het eerste gratiebesluit in een verwachte reeks van soortgelijke besluiten in de laatste weken van Trumps ambtstermijn.

Gratie aan kinderen en Giuliani

Trump heeft ook met zijn adviseurs overlegd over het preventief verlenen van presidentiële gratie aan drie van zijn kinderen en zijn advocaat Rudy Giuliani, meldt The New York Times op basis van ingewijden. Trump zou vrezen dat het Amerikaanse ministerie van Justitie zich over zijn familie zal buigen eens hij de macht heeft overgedragen aan de verkozen president Joe Biden.

De gangen van Donald junior, de oudste zoon van Trump, werden eerder al eens nagegaan door speciaal aanklager Robert Mueller, die onderzoek deed naar vermeende samenzwering tussen Trumps campagneteam en Rusland in 2016. Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner loog dan weer tegen de federale autoriteiten over zijn contacten met buitenlanders om geheime informatie te kunnen inzien.

Waarom president Trump zich zorgen maakt om zijn kinderen Ivanka en Eric, is onduidelijk. Een aanklager in Manhattan voert wel een strafrechtelijk onderzoek naar het familiebedrijf van de Trumps, waarin de twee functies hebben.

Ook de bron van dreiging voor advocaat en gewezen burgemeester van New York, Rudy Giuliani, is vaag. Hij werd eerder door aanklagers onderzocht vanwege zijn zaken in Oekraïne en zijn rol in het ontslag van de Amerikaanse ambassadeur in Kiev, Marie Yovanovitch. Die affaire stond centraal in de impeachmentzaak tegen Trump dit voorjaar.

Een gratiebesluit van de president vrijwaart iemand van vervolging onder het federaal strafrecht. Strafzaken onder het recht van afzonderlijke staten vallen echter buiten de reikwijdte van de presidentiële gratie.

Kama Beweegt: Trump en de verkiezingen