camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Tip 1 Hoe vind je een feest opnieuw uit?

Gij zult alsnog vieren

Je geliefden verzamelen rond een rijkgevulde tafel: het zit er dit jaar wellicht niet in. Maar met wat creativiteit en voorbereiding vier je net zo goed, of zelfs beter. ‘Dit wordt een van de meest gedenkwaardige momenten uit ons leven.’

Tekst  
Illustratie

zaterdag 28 november 2020 om 3.25 uur

Na een jaar van vergaderen in jogging, zoomdates en geliefden missen, zijn de feestdagen van 2020 wat de festivals waren in de eerste lockdown: iets om hoopvol naar uit te kijken. Tradities leken nog nooit zo belangrijk, nog nooit zo nodig – we zouden er zelfs met plezier de zatte nonkels, indigesties en foute cadeautjes bijnemen. Zolang we maar samen zijn. Maar minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maakte een einde aan de speculaties: het is lang niet zeker dat we samen zullen kunnen vieren.

Dat is balen, maar het betekent niet dat we de feestdagen aan ons moeten laten voorbijgaan. De nood aan vrolijkheid, verbinding en ontlading was nog nooit zo hoog, dus waarom zouden we dit jaar niet vieren? De technologie is er, we hoeven het maar te plannen.

Geen afkooksel

Volgens Priya Parker, auteur van de bestseller De kunst van het samenkomen: nooit meer een saaie meeting (2018), maken we al jaren dezelfde fout wanneer we bijeenkomen. ‘We focussen op uiterlijkheden en etiquette, maar staan zelden stil bij het doel van een feest. Wat vier je nu precies op déze verjaardag? Wat wil je dit jaar afsluiten? Omdat niemand het echt goed weet, doen we dingen op automatische piloot, waardoor alle samenkomsten op elkaar gaan lijken.’

Dit jaar, zo pleit Parker in de podcast The splendid table, is het uitgelezen moment om stil te staan bij het doel van feesten en tradities. Juist omdat we niet kunnen vasthouden aan zekerheden als de kalkoen van oma of de eindejaarsquiz met vrienden, worden we gedwongen na te denken over de essentie ervan. Wat wil je dit jaar vieren? Wat maakt dat ene oudejaarsfeestje zo bijzonder voor jou? ‘Sta stil bij de noden van dit jaar, en bouw daarrond een nieuwe ervaring.’

Liever iets anders dan een afkooksel van wat we normaal doen, daarvoor pleit ook eventplanner Julie Janssens, die zich als Dear Julia specialiseert in kleinschalige samenkomsten. ‘We hebben afgelopen zomer opnieuw moeten nadenken over heel wat trouwfeesten’, zegt ze. ‘Dat gaf soms stress, maar achteraf waren die koppels altijd heel blij. Er was misschien geen groot dansfeest, maar dat andere – een wandeling met de hele familie of een intieme ceremonie met twee – voelde heel bijzonder en compleet.’ Haar advies? ‘Ga niet rekenen met de regels, dat geeft alleen stress. Bedenk een ander concept, iets dat sowieso kan doorgaan. Alles wat extra kan, voelt dan als een plus.’

Kroketjes van de mama

Maar hoe bouw je zo’n nieuw concept zonder dat het droevig aanvoelt? Allemaal kroketten eten in ons eigen kot, daar is toch weinig feestelijks aan? ‘Het bijzondere van de feesttafel is niet alleen het samen eten, maar ook het ritueel van koken voor elkaar’, benadrukt Charlotte De Backer, professor communicatiewetenschappen aan de UAntwerpen. Ze publiceerde met Niet iedereen kan een bizon schieten onlangs een boek over samen tafelen. ‘Koken voor anderen is een tijdsinvestering. Daar zit liefde in. Het zorgt voor een heel andere dynamiek dan een feesttafel waar alles van de traiteur komt’, stelt ze.

Samen eten zit er misschien niet in, maar we kunnen wel voor elkaar koken. Zelf bakte De Backer gedurende de eerste lockdown elke zaterdag een gigantische lading croissants. Vrienden of buren die zin hadden, konden gewoon afhalen. ‘De babbels die eruit voortkwamen, mensen die spontaan ruilden met boter en eieren: het was een lichtpuntje op zondag.’

De Standaard-lezer Marc Bruneel heeft de boodschap begrepen. Zijn kinderen komen normaal elke eerste donderdag van de maand eten. Toen dat in november niet meer kon, bleef hij toch koken voor de drie gezinnen. ‘Ik heb voor elk van hen een curverbox samengesteld’, mailt hij. ‘Met aperitiefhapjes, hoofdschotel, het dessert en drank, aangepast aan wat ze normaal drinken.’ Hij hield zijn familie op de hoogte via Whatsapp, en bracht alles netjes aan de deur. Is dat geen idee voor kerstavond? ‘Precies dat!’, reageert De Backer. ‘Al hoeft het niet allemaal door één persoon te gebeuren. Waarom niet de taken verdelen? De zus maakt haar specialiteit als voorgerecht, de broer voorziet alle ingrediënten voor de traditionele cocktail, nog iemand anders maakt de kalkoen … Het vraagt logistieke planning, maar zo deel je op kerst en nieuw niet alleen een maaltijd, maar ook de maaltijd die je samen hebt gemaakt. Dat werkt heel verbindend.’

Kerstavondprep live

Geen kooktalent? En hebben jouw vrienden en familie ook weinig met zelfgemaakt eten? Ook de aanloop naar een feest biedt kansen om de banden aan te halen. ‘Mij lijkt het leuk om een gepersonaliseerde feestbox samen te stellen met en voor je geliefden’, oppert Janssens. ‘Er is plaats voor een tupperwarebox met de kalkoen van oma, maar er kunnen ook andere dingen in: een bloemstukje van een tante voor op de feesttafel, een zelfgeschreven kerstboodschap van een neefje met schrijftalent, een spelletje van een creatieve nonkel … De avond zelf ben je misschien niet samen, maar de aanloop voelt heel verbindend omdat je er samen aan werkt. En het uitpakken van de box is natuurlijk ook een bijzonder moment.’

Op de New Yorkse lifestyleblog A cup of Jo vertelde kookboekauteur Jenny Rosenstrach hoe ze onlangs met zes vriendinnen een kooksessie organiseerde via Zoom. Ze kozen een recept (een eenvoudige pompoensoep), mailden een boodschappenlijstje en spraken een datum af. Met hun camera aan gingen ze aan het werk. Snijden, stoven, roddelen. Wie geen zin had om te koken, volgde gewoon met een glas wijn in de hand. ‘Even deel uitmaken van iemands kookroutine, inclusief kinderen, huisdieren en partners op de achtergrond … Het voelde zo geruststellend. Ik had het nodig’, schrijft ze. Het lijkt ons gezelligheid troef voor kerstavond: virtueel in elkaars keuken rondhangen, terwijl je dezelfde maaltijd bereidt. Inclusief geklungel, randanimatie en die ene sfeermaker die eigenlijk nooit een hand uitsteekt.

Eenvoudiger, maar daarom niet minder leuk: richt een (tijdelijk) Whatsappgroepje op en nodig de mensen uit met wie je normaal viert. Deel er de hele aanloop: van foto’s van de opzet van de kerstboom, over de playlist voor de avond zelf en beelden van ontplofte keukens, tot tafelaankleding en feestoutfit. Optioneel: spreek af om op hetzelfde moment naar dezelfde kerstfilm te kijken en geef live filmcommentaar in de groep.

Brievenbuscadeautjes

Met het eten komt het dus wel goed, maar hoe zit het met de cadeautjes? Lezeres Marleen Van Genechten viert al jaren kerst met de hele familie, 23 mensen in totaal. ‘In de plaats van namen trekken uit een zakje en de hilariteit die daarbij komt kijken, krijgen we dit jaar een naam via een app (zoals drawnames.be, red.). De pakjes – die we hebben omgedoopt tot brievenbuscadeautjes – sturen we op met de post en we leggen ze onder de kerstboom tot kerstdag.’

Zo’n verrassing hoeft ook helemaal niet materieel te zijn. ‘Een leuke verrassing blijft hangen, zoiets maakt een feest echt gedenkwaardig’, zegt Julie Janssens. Zelf komt ze uit de regio rond Aarschot, waar de kinderen op 31 december traditiegetrouw van deur tot deur gaan en nieuwjaarsliedjes zingen. ‘Dat kan wellicht niet doorgaan. Heel jammer, want ouderen zoals mijn oma kijken daar ongelofelijk naar uit. Daarom denken we aan een alternatieve verrassing. Zo kunnen de kinderen bijvoorbeeld tekeningen met nieuwjaarswensen maken voor de buren.’

Ikzelf zet al jaren het nieuwe jaar in met dezelfde groep van zo’n vijftien vrienden. Omdat we elkaar soms wat uit het oog verliezen tussen jobwissels, luiers en verbouwingen, is oudjaar het moment bij uitstek om banden aan te halen. Dit jaar organiseren we een secret santa, maar dan met wensen. Je trekt een naam via een app en maakt voor die persoon een originele nieuwjaarswens – een brief, een filmpje, een fijne herinnering – die je aflevert om middernacht. Zo voelt het toch even zoals achttien jaar geleden, op dat eerste uitgelaten feestje.

Klinken op klinkers

Snak je vooral naar persoonlijk contact? Wil je, liever dan brieven, filmpjes of postpakketten, gewoon even het gezicht zien van die ene fijne tante of verre vriend? Als je bereid bent om thermisch ondergoed aan te trekken, zijn er mogelijkheden.

Lezeres Min Huet mailt hoe de feestdagen voor haar gelijk staan aan nieuwjaarsbrieven. ‘Al 15, 13, 10 en 8 jaar lang.’ Omdat de traditionele feestmaaltijd met haar ‘verzamelde lievelingen en hun aanhang’ dit jaar niet kan doorgaan, bedacht ze een alternatief. ‘Een kampvuur met mijn vier petekinderen en mijn dochter. Met de mooiste wensen voor 2021.’

Ook Julie Janssens plant een ‘anderhalvemeterkampvuur’ met haar ouders. ‘We plaatsen zeteltjes voor twee bubbels, wisselen cadeautjes uit en eten samen dessert.’ Dat lukt, omdat ze over ruimte beschikt. Wat met mensen zonder grote tuin? ‘Er zijn ook andere veilige opties in openlucht’, zegt Janssens. ‘Een doorschuifaperitief, bijvoorbeeld. Je verdeelt de groep in twee: een deel blijft thuis en zorgt voor drank, een deel gaat van deur tot deur met hapjes. Aan de voordeur drink je, op afstand, samen een glas en deel je een hapje.’ In dezelfde categorie: installeer, als de regels het toelaten, een mobiel wafelkraampje of oesterstandje op de oprit van vrienden of familie. Klinken op de klinkers!

Zoomzoektocht

Wat als je aangewezen bent op digitaal contact? Persoonlijk krijgen we rillingen bij het idee aan een kerstzoom: een hele avond een scherm dat aanstaat, technische storingen en niemand die goed weet wat te zeggen. Kan dat überhaupt gezellig zijn? New York Magazine publiceerde afgelopen maand een uitgebreide gids over ‘How to host a Zoom Thanksgiving.’ De geïnterviewde experten waren het erover eens: spontaniteit rijmt niet met videobellen. Stel dus iemand aan die het op zich neemt, bereid de onderdelen voor en sluit op tijd af. Youtube staat bol van de filmpjes over hoe je op Zoom een potje Pictionary of Hints kan organiseren. Bellen er veel kinderen mee? Dan is een zoektocht leuk. Wie het snelst een bepaald voorwerp kan vinden in huis en tonen op het scherm, wint. De perfecte afsluiter? Een familiefoto (zoek op ‘gallery view screenshot’).

‘Het belangrijkste is dat het persoonlijk voelt, dat het bij jullie past’, zegt Janssens. Lezeres Hilde Vanthuyne plant bijvoorbeeld een online eindejaarsfeest met vrienden, inclusief gedeelde playlist én thema. ‘De cadeautjes en de dresscode bevatten een knipoog naar kamperen, omdat we warme herinneringen hebben aan onze kampeertrips samen.’ Afsluiten doen ze met een digestief dat hen doet denken aan een vakantie aan het Gardameer. ‘En omdat een van ons heeft gewerkt bij de radio, zal hij met zijn prachtige stem nog een zelfgeschreven kerstverhaal voorlezen. We worden licht dronken bij het idee alleen al, maar laat dat dit jaar nu net geen probleem zijn!’

Ronny

Maar wat met mensen die iets doormaken en geen zin hebben in de soms geforceerde vrolijkheid in december? ‘We kunnen knarsetandend vieren zoals we het altijd doen,’ zegt Priya Parker in The splendid table, ‘of we kunnen net het gemis dit jaar markeren. Ik vind dat persoonlijk heel bevrijdend.’ Zelf geeft ze het voorbeeld van een familie waar de gangen van het menu verdeeld worden, en de leden vervolgens elk één gang klaarmaken en opeten. ‘Omdat je natuurlijk niet alleen de kalkoen en het dessert mist, maar ook je schoonzus of moeder aan tafel.’

24 december overleven op een potje tiramisu gaat misschien wat ver, maar er zijn ook andere manieren om verlies of gemis een plaats te geven in het ritueel. Lezeres Gerda Bauwens suggereert om bij het videobellen even stil te staan bij het afgelopen jaar. ‘Vertel elk om beurt wat je blij maakte, maar ook wat moeilijk was. Of wat je meeneemt naar volgend jaar.’ Charlotte De Backer roept dan weer op om aandacht te hebben voor mensen die het extra hard te verduren kregen afgelopen jaar. ‘Als je toch aan het bakken of koken slaat, doe het niet alleen voor je dichte familie of vrienden. Ga rond met cakejes in de buurt of breng iets naar een woonzorgcentrum.’

‘Het wordt dit jaar misschien niet het meest uitgelaten feest’, besluit Parker. ‘En je hoeft deze nieuwe rituelen niet per se elk jaar te herhalen. Maar voor wie het anders durft te doen, kan dit jaar net heel gedenkwaardig zijn.’

De podcasts van De Standaard