Vaccineren we het best de ouderen of eerst de jongeren?
Foto: Kristof Vadino

Nu het vaccin van Pfizer en BioNTech als eerste veelbelovende resultaten toont, woedt het debat over wie eerst gevaccineerd moet worden. De jongeren? Of de meest kwetsbaren: ouderen en mensen met een aandoening? Verschillende studies focussen op verschillende doelgroepen.

Dat de gezondheidswerkers eerst in de rij staan voor een coronavaccin staat buiten kijf. De gezondheidssector ontlasten en beschermen is prioriteit nummer één. Maar wat met de andere vaccins die we mogelijk in de lente of de zomer van volgend jaar kunnen krijgen. De Europese Unie sloot gisteren een overeenkomst om tot 300 miljoen dosissen af te nemen van het veelbelovende vaccin van Pfizer en BioNTech, eens het goedgekeurd wordt. 7,7 miljoen dosissen zouden voor ons land zijn. Aangezien er steeds twee dosissen nodig zijn, zouden daarmee bijna 3,9 miljoen Belgische inwoners geholpen zijn.

Wie zou die vaccins moeten krijgen? Focussen we op het voorkomen van covid-doden, dan moeten die naar de oudere bevolking gaan. Die leeftijdsgroep loopt het meeste risico op een ernstig verloop van covid-19. Dat is op dit moment bijvoorbeeld ook het advies van de Hoge Gezondheidsraad (HGR): eerst de gezondheidswerkers in te enten (om te voorkomen dat zij midden in de crisis ziek uitvallen), net als de 65-plussers en patiënten met chronische aandoeningen zoals diabetes (wegens hun kwetsbaarheid voor covid-19). Samen zijn deze groepen goed voor 4 miljoen Belgen. De Europese Commissie heeft nog met drie andere producenten gelijkaardige raamcontracten: met Johnson&Johnson, Astrazeneca en Sanofi-GSK.

In Het Laatste Nieuws wijst Dirk Devroey, professor huisartsgeneeskunde aan de VUB, erop dat het ook nuttig kan zijn om eerst de jongeren in te enten. ‘Bij het gewone griepvaccin is de immuniteit bij de ouderen niet zo groot als bij de jongeren. Dan zou het nuttiger kunnen zijn om de mobiele mensen die het virus ronddragen eerst in te enten, en daarna pas de ouderen.’

Maar vragen over hoe sterk de immuniteit van het Pfizer-vaccin bij ouderen zal zijn, staan nog open. Dat zal nog moeten blijken uit de vierde fase van de proeven.

‘Eerst daklozen en gevangenen’

Professor emeritus Jan De Maeseneer (UGent) verwees in Terzake dan weer naar een Amerikaanse studie van de National Academy of Medicine, om sociale rechtvaardigheid bovenaan het debat te plaatsen. ‘Het vaccin moet voor iedereen gelijk toegankelijk zijn. Maar voor wie de meeste noden heeft, moet het nog beter toegankelijk zijn dan voor de mensen die de minste noden hebben’, zei De Maeseneer. Hij wees erop dat in de studie daklozen en gevangenen al na de meest kwetsbaren in de maatschappij aan bod komen. ‘Dat zijn zeer kwetsbare groepen, dat ondervinden we nu al.’