De Croo vraagt ambassade in Polen om reactie na brandstichting door Poolse nationalisten
Gespannen sfeer tijdens de optocht van rechtse nationalisten in Warschau. Foto: Agencja Gazeta via REUTERS

Premier Alexander De Croo heeft de Belgische ambassade in Polen gevraagd om samen met andere EU-landen een reactie voor te bereiden op recent geweld tegen de lgbtq-gemeenschap in Warschau. Dat zei hij donderdag in de Kamer. In Warschau is een appartement waarin onder meer een regenboogvlag hing door uiterst rechtse betogers in brand gestoken. Niemand raakte gewond.

Kamerlid Katja Gabriëls (Open VLD) bond de kat aan de bel in de plenaire vergadering in de Kamer en vroeg haar partijgenoot premier Alexander De Croo om een reactie na de brandstichting in een appartementsgebouw bij een betoging van uiterst rechtse nationalisten in Warschau. In het appartement hing de regenboogvlag van de lgbtq-gemeenschap uit, onder een vlag van de vrouwenstaking tegen een verstrengde nieuwe abortuswetgeving.

‘Die brandstichting vond ik bloedstollend’, reageerde premier De Croo. ‘Dat is onaanvaardbaar en gaat volledig in tegen alles waar de EU voor staat. Elke Europeaan heeft het recht om te kunnen zijn wie hij of zij is, ongeacht geslacht, huidskleur of seksuele geaardheid. lgbt-rechten zijn mensenrechten.’

De eerste minister heeft de Belgische ambassade in Warschau gevraagd om een reactie voor te bereiden samen met andere Europese landen en om zo veel mogelijk landen daarbij te associëren, zei hij. ‘De ambassade in Polen is zeer actief rond dit thema.’

Onafhankelijkheidsdag

Zoals ieder jaar zijn (uiterst) rechtse nationalisten in Warschau op straat gekomen naar aanleiding van de Onafhankelijkheidsdag. Ze hadden Bengaals vuur bij en staken ook witte rook af, om zo de rode en witte kleur van de Poolse vlag te verkrijgen. Iets na de middag passeerden de betogers een brug, van waar enkelingen onder luid gejuich voetzoekers lanceerden naar appartementen van linkse activisten. Daarbij brak brand uit in een van de woningen.

‘Gelukkig reageerden de bewoners snel en werd een tragedie vermeden’, reageert een woordvoerder van de brandweer. Niemand raakte gewond.

Rellen

Volgens Associated Press waren er tot ’s avonds laat rellen en botsingen met de politie, die reageerde met traangas, enkele arrestaties en rubberkogels. Veel betogers kwamen met de auto of op met de motor, om afstand te houden. Enkele duizenden marcheerden te voet. De Poolse Onafhankelijkheidsdag haalt wel vaker het nieuws, omdat uiterst rechtse bewegingen in grote groepen op straat komen. Daarbij duiken ieder jaar ook nazisymbolen op.

Ieder jaar promoot de conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) de mars. Hoewel die grotendeels geweldloos verloopt, is de stemming er de laatste jaren steeds grimmiger. Volgens de progressieve oppositie is de regering op die manier een ventiel voor uiterst rechts in de Poolse samenleving. ‘Gevechten met de politie, schade en brandstichting … Dit is hoe uiterst rechts, onder de vleugels van onze leiders, de Onafhankelijkheidsdag beleeft’, reageerde de liberale burgemeester van Warschau, Rafal Trzaskowski. Hij had de betoging in zijn stad vooraf verboden, maar dat weerhield velen er niet van om op straat te komen.

De incidenten komen op een moment van grote verdeeldheid in het land. Jonge Polen betogen al wekenlang tegen een nieuwe wet die abortussen ook verbiedt in het geval van een misvorming van de foetus. En de lgbtq-gemeenschap wordt iedere week aangevallen door de overheidsgezinde staatszenders.