Wie krijgt het coronavaccin eerst? ‘Eerst de meest kwetsbare mensen en belangrijkste beroepen, dan gevangenen en daklozen’
Jan De Maeseneer. Foto: Wouter Van Vaerenbergh

Er zijn niet genoeg vaccins, dus wie moet het eerst ingeënt worden met het coronavaccin? Professor emeritus Jan De Maeseneer (UGent) pleit voor een open debat. ‘Het vaccin moet voor iedereen gelijk toegankelijk zijn. Maar voor wie de meeste noden heeft, moet het nog beter toegankelijk zijn.’

Dat de gezondheidsmedewerkers, de oudsten en de mensen met gezondheidsrisico’s eerst een vaccin moeten krijgen, ligt voor de hand. Maar wie behoort tot een van die categorieën en wie heeft na deze groep van ongeveer vier miljoen mensen het eerst het recht om zich te laten inenten met het coronavaccin? ‘We moeten dit op een systematische manier aanpakken. Het mag geen loterij zijn’, pleitte professor emeritus huisartsengeneeskunde Jan De Maeseneer (UGent) dinsdag in Terzake.

De prioritaire groepen moeten volgens hem nu al worden bepaald. De professor wil voor dat ethische debat, dat hij even belangrijk vindt als de denkoefening over de logistieke en organisatorische aanpak van de vaccinatie, niet wachten tot de kartonnen dozen met flacons op de stoep staan. Hij vindt ook dat het een open debat moet worden in het parlement. ‘Zo zal de bevolking het gevoel hebben dat ze goed geïnformeerd is, dat de beslissingen op een correcte manier zijn genomen en zullen de mensen geruster zijn dat ze op tijd een vaccin krijgen ingeënt.’

‘Het zal geen eenvoudig maatschappelijk debat zijn. Maar ik hoop dat dit project een verbindend en geen verdelend project zal zijn. Dat we nadien allemaal kunnen zeggen: we zijn daarin geslaagd’, aldus De Maeseneer, die in september nog zijn zitje in de Vlaamse adviesraad over het contactonderzoek verloor omdat hij zich te kritisch had uitgelaten.

Gevangen en daklozen

Volgens een Amerikaanse studie van de National Academy of Medicine, waar De Maeseneer aan meewerkte, moet sociale rechtvaardigheid bovenaan staan. ‘Het vaccin moet voor iedereen gelijk toegankelijk zijn. Maar voor wie de meeste noden heeft, moet het nog beter toegankelijk zijn dan voor de mensen die de minste noden hebben’, zei De Maeseneer. Hij wees erop dat in de studie daklozen en gevangenen al na de meest kwetsbaren in de maatschappij aan bod komen. ‘Dat zijn zeer kwetsbare groepen, dat ondervinden we nu al.’

Duidelijk is dat lang niet iedereen snel een vaccin zal krijgen, omdat de voorraad beperkt zal zijn. ‘Als je op een bepaald moment niet voldoende vaccins meer hebt voor een grote groep mensen die tot dezelfde risicogroep behoren, dan kun je wel via loting de prioriteit vastleggen. Want dat is nog altijd een zeer rechtvaardige manier. Uiteindelijk willen we alle Belgen vaccineren – we hopen toch zestig, zeventig, tachtig procent te bereiken – om het circulerend virus zo klein mogelijk te maken en mogelijk zelfs te bannen.’

Hoe ervaren onze ziekenhuizen deze tweede golf? In onderstaande video getuigen enkele zorgverleners van het Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart in Tienen.