Wat als Joe Biden sterft voor de inauguratie?
Doug Emhoff, Kamala Harris, Joe Biden en Jill Biden. Foto: AFP

Na een ontzettend spannende verkiezingsrace in de VS werd de Democraat Joe Biden zaterdag uitgeroepen tot winnaar. Als alles goed gaat, wordt hij de 46e president van de Verenigde Staten. Maar wat als hij de inauguratie niet haalt?

Met zijn 77 jaar is Biden de oudste kandidaat die ooit een presidentsverkiezing won. Zijn running mate, Kamala Harris, is een stuk jonger: 56 jaar. Zij wordt vicepresident, en dus ook de persoon die Biden vervangt als hij zelf niet meer in staat is zijn job uit te oefenen.

Maar aangezien Biden nog niet is ingezworen, en zelfs nog niet officieel werd aangeduid als president-elect, kunnen de Democraten niet zomaar terugvallen op Harris mocht er iets gebeuren.

Dan rest dus de vraag: wat als Joe Biden sterft of ziek wordt voor hij officieel president is?

De inauguratie staat gepland op 20 januari 2021, maar eerst moet Biden nog verkozen worden door het electoral college, het kiescollege, op 14 december. Op 6 januari volgt de ‘congressional certification’, de bekrachtiging van het Congres.

Wat als hij sterft voor 14 december?

Als Biden de stemming van het kiescollege op 14 december niet zou halen, kan het Democratisch Nationaal Comité (DNC) een vervanger aanduiden, en de leden van het kiescollege aanmanen die kandidaat te steunen. Aangezien er straffen bestaan voor kiesmannen die hun stem veranderen, is het waarschijnlijk dat de Democraten de nominatie behouden. De vervanger kan dan Kamala Harris zijn, maar dat is niet verplicht.

Het is ook mogelijk dat het DNC Biden laat staan op de stembrief, en ervan uitgaat dat Harris zijn positie zal innemen na de stemmen. Die mogelijkheid is erg onwaarschijnlijk.

Wat als hij sterft tussen 14 december en 6 januari?

Eens aangeduid door het kiescollege, wordt Biden officieel president-elect. Maar als hij sterft voor het Congres de uitslag kan bekrachtigen op 6 januari, kunnen congresleden zich verzetten tegen de verkiezingsresultaten in eender welke staat. Als beide huizen van het Congres, het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, akkoord zijn, kan de uitslag van een staat naar de andere partij gaan. Het lijkt echter erg onwaarschijnlijk dat Nancy Pelosi, hoofd van het Huis van Afgevaardigden, eender welke staat naar Trump zou laten gaan.

Wat als hij sterft tussen 6 en 20 januari?

Nadat het Congres de kandidatuur heeft goedgekeurd, geldt het Twintigste Amendement van de Amerikaanse grondwet. Daarin staat dat de vicepresident-elect president wordt als de president-elect gestorven is.

Op 20 januari 2021 wordt de nieuwe president beëdigd. Volgens het Twintigste Amendement eindigt het presidentschap van Trump automatisch om 12.00 uur, tenzij hij een bekrachtiging van het Congres op zak heeft.

Nog meer vragen over het Amerikaans kiessysteem? Wat als Trump zijn verlies niet erkent en hoe werkt het kiessysteem? Klik hier voor het antwoord op twintig prangende vragen.

Correctie 12 november:in een eerdere versie stond ‘Daarin staat dat de vicepresident president wordt als de president-elect gestorven is.’ Dat werd aangepast naar vicepresident-elect.