camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Tweede golf

Waarom de coronacijfers nu dieper moeten duiken dan in de zomer

De piek van het aantal dagelijkse coronabesmettingen lijkt bereikt. Maar we moeten op ons qui-vive blijven. Ons land is bijzonder kwetsbaar voor een nieuwe explosieve toename van infecties.

donderdag 5 november 2020 om 3.25 uur

 epa-efe

Het tij lijkt eindelijk te keren. Nog niet wat de druk op de ziekenhuizen betreft, maar wel de voorbode daarvan: het aantal infecties met het sars-CoV-2-virus. Het week­gemiddelde van het aantal nieuwe besmettingen daalt, weliswaar licht. ‘Onze inspanningen werken’, zei viroloog Steven Van Gucht gisteren op de persconferentie van Sciensano.

 

De daling van het aantal nieuwe bevestigde gevallen is volgens Scien­sano niet louter een statistisch effectje dat verklaard kan worden doordat mensen sinds kort minder gemakkelijk een coronatest krijgen. Ook de positiviteitsratio daalt, dus het aandeel positieve resultaten van alle afgenomen tests. Dat is een goede graadmeter voor de circulatie van het virus in de bevolking.

De positieve trend is een gevolg van de sluiting van de horeca (vanaf maandag 19 oktober), het terugschroeven van het aantal sociale contacten per persoon en van verplaatsingen ’s nachts. ‘Het duurde iets langer dan gehoopt vooraleer we het effect van die maatregelen zagen’, zegt professor epidemiologie Pierre Van Damme (UAntwerpen). ‘De vele besmettingen die mensen buitenshuis opliepen vóór de maatregelen van midden oktober, hebben zich nog even voortgezet binnen gezinnen. Maar nu komt het einde van de tunnel in zicht.’

Dichtbevolkt

Steven Van Gucht waarschuwde gisteren meteen dat we er nog lang niet zijn: ‘We moeten de cijfers drastisch naar beneden krijgen.’ Maar hoe diep moeten ze zakken om safe te zijn, of toch safer dan na de eerste golf?

De cijfers moeten nu dieper duiken dan waarmee we tevreden waren in de zomer, klinkt het bij Van Damme en bij Niel Hens, professor biostatistiek (UAntwerpen/UHasselt). Want als deze tweede golf ons iets leert, dan dat België bijzonder kwetsbaar is voor een explosieve toename van nieuwe infecties. Andere Europese landen kampen ook wel met groeiende aantallen coronabesmettingen. Maar in onze buurlanden loopt het lang niet zo’n vaart als bij ons. Hun curves zijn veel minder steil (zie grafiek).

‘Achter die Belgische kwetsbaarheid schuilen meerdere factoren’, zegt Hens. ‘Om te beginnen lijkt ons land wel één grote dichtbevolkte stad. Mensen zijn ook zeer mobiel, waardoor in september in het hele land kiemen zijn gelegd voor de tweede golf. Ik denk onder meer aan de studenten die elk weekend van hun kot naar huis trekken. In andere landen doen studenten dat veel minder.’

Hetzelfde geldt voor de vele pendelaars die zich elke dag met het openbaar vervoer vanuit alle uithoeken naar het centrum van het land verplaatsen. ‘Een land als België heeft pech als een infectie zich via druppels en aerosol verspreidt’, zegt Van Damme.

Opgelet voor derde golf

Met zo’n hoge kwetsbaarheid is het dus opletten dat we niet snel in een derde golf rollen. Van Damme stelt daarom als doel voorop dat we het aantal besmettingen per dag onder de vijftig moeten krijgen. Omgerekend is dat per miljoen inwoners en per dag niet meer dan vier tot vijf besmettingen. Ter vergelijking: na de eerste golf zijn we nooit onder de zeven per miljoen geraakt.

‘Alleen als we lager gaan, kan een opflakkering snel in kaart worden gebracht dankzij efficiënte bron- en contactopsporing en kunnen we lokaal ingrijpen’, zegt Van Damme. ‘Door een bedrijf tijdelijk te sluiten of maatregelen in een specifieke wijk op te leggen, bijvoorbeeld.’

Als er vroeg wordt ingegrepen, hebben maatregelen ook meer effect. Zo lijkt Ierland intussen over de tweede piek heen. Duitsland mag op een gelijkaardig effect hopen (zie grafiek).

Langere openingsuren

Omdat de Belgische piek daarentegen een veel langere aanloop heeft gehad dan in andere landen – het duurde lang voor er drastische maatregelen werden afgekondigd (DS 31 oktober en grafiek) – én onze piek nu erg hoog ligt, zal bij ons de weg naar 4 tot 5 besmettingen per miljoen inwoners nog zeer lang zijn. In het beste geval, zegt biostatisticus Hens, gaat de daling van de curve even snel als de stijging. ‘We hopen daarbij op een effect van mensen die immuun zijn, met ­antistoffen in het bloed. Dan dalen we sneller dan bij de eerste golf. Maar dan nog hebben we goed zes weken nodig om het niveau te bereiken van vóór de tweede golf.’

Met versoepelingen hoeven we niet per se zo lang te wachten, zeggen Hens en Van Damme. ‘We moeten sowieso blijven opletten met nauwe contacten, want een derde golf is zéér reëel’, zegt Van Damme. ‘Maar er zijn mogelijk­heden om op een gegeven moment voorzichtig te versoepelen. Bijvoorbeeld door de niet-essentiële winkels weer te openen met langere openingsuren, waardoor de klandizie zo veel mogelijk “verdund” wordt.’

Binnenland
  1. ‘Afstandsonderwijs in de lagere school is fictie’
  2. Politiebonden verwerpen voorstel Verlinden : 37,5 euro extra per maand voor inspecteurs niet genoeg
  3. Derde prik dit jaar enkel nog met Moderna, vanwaar deze omschakeling?
  4. Minister Diependaele wil frietkoten beschermen als monument
  5. Grootschalige fraude met verblijfsvergunningen en rijbewijzen ontdekt in Anderlecht
  6. Coronablog | Weyts over Gems-rapport: ‘School is laatste plaats waar je licht uitdoet’
  7. Noodopvang in Glaaien kan morgen openen
  8. ‘Iedereen moet morgen verantwoordelijkheid nemen’
  9. De Croo over vervroegd Overlegcomité: ‘Iedereen moet morgen verantwoordelijkheid nemen’
  10. Podcasttips | Krijgen we nooit genoeg van de superrijken?
  11. Algemene sluiting lager onderwijs en horeca dicht om 20 uur: dit stellen de experts voor
  12. NMBS schrapt 120 treinen per dag door corona-uitval werknemers
  13. Opgelet: valse uitnodigingen voor boosterprik in omloop
  14. Politie mag Covid Safe Ticket niet scannen
  15. Brussels verkeer lam gelegd door taxiprotest: hinder tot op E40
  16. Jongeren voelen schroom om hulp te zoeken
  17. Twee nieuwe gevallen met omikron in België
  18. De Qvax-reservelijst voor boosterprik is geopend: wat moet je weten?
  19. Bijna 800 covidpatiënten op intensieve zorg

De podcasts van De Standaard