De aanslag in Wenen waarbij minstens vier mensen om het leven kwamen, was ‘duidelijk een jihadistische aanval’, aldus de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz. De dader was al eens veroordeeld voor lidmaatschap van een terroristische organisatie, maar het is nog onduidelijk of hij alleen handelde. Dinsdagavond werd bekend dat terreurorganisatie IS de verantwoordelijkheid voor de aanslag in Wenen heeft opgeëist.

Vier doden is de voorlopige, trieste balans van de terreuraanval in Wenen. Het overlijden van twee mannen en een vrouw werd dinsdagochtend al bevestigd op een persconferentie, maar er is nog een vierde slachtoffer bezweken aan haar verwondingen. Het gaat om een oudere man en een oudere vrouw, een jonge voorbijganger en een serveerster, zo zei bondskanselier Kurz op een persconferentie.

Verder vielen er nog een twintigtal gewonden, waarvan er nog dertien in het ziekenhuis liggen en drie van hen zich nog in levensgevaar bevinden. Ook een politieagent raakte gewond, zijn toestand zou ‘kritiek maar stabiel’ zijn.

Geradicaliseerde Oostenrijker

De man die het vuur opende in het centrum van de Oostenrijkse hoofdstad, in de buurt van verschillende terrassen, werd doodgeschoten door de politie. Hij droeg een bommengordel, maar die bleek achteraf nep te zijn. De schutter is intussen geïdentificeerd als de 20-jarige Kujtim Fejzulai, in Oostenrijk geboren als zoon van Noord-Macedonische immigranten, waardoor hij de dubbele nationaliteit heeft.

Fejzulai was geradicaliseerd en stond bekend bij de autoriteiten als IS-sympathisant. De man werd in april 2019 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 22 maanden omdat hij zich had willen aansluiten bij Islamitische Staat in Syrië. Hij werd in december vervroegd vrijgelaten.

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehammer gaf hij de indruk zich opnieuw te willen integreren in de maatschappij. Vlak voor de aanslag heeft hij nog een foto gedeeld op Instagram, van hemzelf met twee vuurwapens. Hij droeg tijdens de aanval ook een bommengordel, maar die bleek achteraf nep te zijn.

Veertien arrestaties

De autoriteiten sluiten niet uit dat er meer dan één dader aan het werk was, maar hebben voorlopig nog geen aanwijzingen van een tweede dader. Dit blijkt uit het voorlopig onderzoek en het uitrafelen van vele van de ongeveer 20.000 video’s die burgers aan de politie hebben gegeven.

Er werden achttien huiszoekingen verricht en in totaal veertien mensen in voorlopige hechtenis genomen, zo bevestigde minister Nehammer. Het is nog niet duidelijk hoe zij zich verhouden tot de dader. Nieuwsagentschap APA maakte eerder melding van twee arrestaties in Sankt Pölten, televisiezender Orf van een arrestatie in Linz. De aanval zelf werd nog niet opgeëist.

Vier doden en twintig gewonden na aanslag Wenen
Bondskanselier Kurz steekt een kaars aan voor de slachtoffers. Foto: AP

Oproep om thuis te blijven

Omdat er mogelijk nog steeds gewapende medeplichtigen rondlopen, werden inwoners van Wenen opgeroepen om thuis te blijven en zich enkel te verplaatsen indien dat echt nodig was. Scholen hielden de deuren gesloten, en ook de joodse gemeenschap trof extra veiligheidsmaatregelen. Nehammer sprak op de persconferentie dinsdagochtend van een ‘ondermaatse poging om ons te verdelen’. ‘Oostenrijk is een democratie, gevormd door vrijheid van meningsuiting en tolerant samenleven’, zei hij. ‘Hier zullen we niet voor staan. Er zullen gevolgen zijn.’

‘Onze gedachten en ons medeleven gaan uit naar de slachtoffers, de gewonden en andere betrokkenen van de aanslag in deze bijzonder zware uren voor ons land’, zei bondskanselier Kurz na de ministerraad van dinsdag. ‘Deze aanslag is een afschuwelijke daad en een aanval op de vrijheid en democratie van Oostenrijk. Dit was duidelijk een jihadistische aanval. Wij zullen onze democratie blijven beschermen en de daders opjagen’, aldus Kurz.

De Oostenrijkse regering heeft drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Dinsdagmiddag om 12 uur werd een minuut stilte gehouden in het hele land.

Vier doden en twintig gewonden na aanslag Wenen
Foto: EPA-EFE

Onduidelijkheid over doelwit

Over het doelwit van de aanslag is nog geen volledige duidelijkheid. Omdat de schietpartij begon vlak bij een synagoge werd die aanvankelijk als doelwit genoemd, maar de joodse gemeenschap bevestigt dat die al gesloten was toen de aanslag om 20 uur begon.

De overheid kan nog niet bevestigen of het al dan niet om een antisemitische aanval ging.

De rabbi die boven de synagoge woont, verklaarde aan de Oostenrijkse krant Kurier dat de schoten niet gericht leken op de synagoge, maar op de mensen die op de terrasjes niet ver van het gebouw zaten. Maandagavond was de laatste avond voordat Wenen opnieuw in lockdown ging.