Factcheck | Zijn chirurgische mondmaskers beter tegen de verspreiding van het virus?
Een chirurgisch mondmasker.

Het H. Hartziekenhuis in Mol laat niet langer stoffen mondmaskers toe. Patiënten, bezoekers en personeel moeten vanaf nu een chirurgisch mondmasker dragen. ‘Chirurgische mondmaskers zijn beter tegen de verspreiding van het virus’, zegt coördinator van Ziekenhuisnetwerk Kempen, Rudy Ballaer.

‘De beslissing is genomen om de veiligheid voor patiënten, personeel en bezoekers te garanderen. Chirurgische mondmaskers voorkomen de verspreiding van het virus beter dan stoffen maskers’, zegt coördinator Rudy Ballaer dinsdag in Gazet van Antwerpen. Ook professor Productontwikkeling Jouke Verlinden van de Universiteit Antwerpen vindt dat niet alle mondmaskers even efficiënt zijn in het tegenhouden van virusdeeltjes. ‘Chirurgische mondmaskers worden uitvoerig getest en zijn dus beter geschikt. Het is logisch dat een ziekenhuis voor die optie kiest. Voor een gewone publieke ruimte volstaat een stoffen mondmasker.’

Klopt het dat chirurgische maskers ons beter beschermen dan stoffen mondmaskers? En welk mondmasker beschermt wie?

De Standaard testte verschillende mondmaskers (DS 10 juli). Alle soorten maskers, van een chirurgisch mondmasker tot zelfs een goed dichtgeweven sjaal, houden de meeste deeltjes boven de 5 micrometer (0,0005 cm) tegen. Wat dat precies betekent? ‘Boven de 5 micrometer heb je te maken met druppels. Die heeft het coronavirus nodig om te overleven en zich te verplaatsen‘, zei Hans Helsen, sales & support engineer bij Envicontrol en de man die onze test uitvoerde. ‘Als je die druppels bij het uitademen kunt tegenhouden, zit je al vrij goed. Niet per se voor jezelf, maar wel om anderen te beschermen.’

‘Sommige zelfgemaakte mondmaskers zijn niet meer dan een lapje om eigen spuug tegen te houden, maar dat is al voldoende om anderen te beschermen’, zei Helsen. Als je een zelfgemaakt mondmasker of een sjaal draagt, bescherm je dus amper jezelf. Die maskers filteren wel de grootste deeltjes uit de lucht, maar niet meer dan dat. En daarnaast laten de meeste maskers, ook de chirurgische, aan de zijkanten nog altijd lucht door. ‘En zodra er een lek is, filteren ze eigenlijk niet meer. Je kunt dus beter een masker kopen dat goed past.’

Alleen het ziekenhuismondmasker en het (betere) chirurgische mondmasker halen de filtratiegraad van een professioneel FFP-1 masker. De FFP-maskers zijn bedoeld voor de medische sector en worden ook getest op de overlevingsgraad van virussen. ‘Die dienen wel echt als persoonlijk beschermingsmateriaal’, zei Helsen. ‘Maar ook die FFP-maskers houden niet noodzakelijk alle mogelijke virussen tegen.’

Het gebrek aan hoogtechnologische FFP-maskers was tijdens de eerste coronagolf een probleem. Die maskers bieden meer bescherming dan de gewone, chirurgische maskers en zijn in de eerste plaats bedoeld voor artsen en verpleegkundigen die in nauw contact komen met patiënten.

Het ene masker is het andere niet. Zelfs tussen de verschillende soorten chirurgische mondmaskers bestaat soms een stevig kwaliteitsverschil. Zo scoorde het chirurgisch mondmasker van Chinese makelij bijvoorbeeld goed op onze test.

Conclusie: Chirurgische mondmaskers worden meer getest op de overlevingsgraad van virussen en komen ook beter uit die tests. Dat wil niet zeggen dat stoffen mondmaskers nutteloos zijn. Het is een kwestie van goed en beter. Voor zelfgemaakte stoffen maskers blijft het belangrijk dat die best dagelijks gewassen worden op 60 graden en met een detergent.

Correctie 27 oktober, 14.45 uur: eerder stond in de tekst dat 5 micrometer gelijk is aan 0,005 cm, wat niet juist is. Het is 0,0005 cm.