Ordediensten doden minstens 12 manifestanten in Nigeria
Foto: EPA-EFE

Bij manifestaties zijn dinsdagavond in de Nigeriaanse stad Lagos twaalf mensen gedood door de ordediensten. Dat zegt mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Officiële bevestiging is er nog niet. De vreedzame manifestanten schonden het straatverbod dat werd opgelegd om de grote protestbeweging in het land te stoppen.

Hoewel er nog geen officiële bevestiging is van de Nigeriaanse autoriteiten, heeft Amnesty International ‘geloofwaardig bewijs heeft van excessief geweld op manifestanten met de dood tot gevolg’. Dat laat de mensenrechtenorganisaties via Twitter weten. Het wil overheden eraan herinneren dat ordediensten onder internationaal recht enkel levensbedreigend mogen optreden wanneer er sprake is van dodelijke of in ieder geval zeer ernstige dreiging.

Dat leek dinsdag niet het geval, toen een duizendtal manifestanten het straatverbod schonden door te verzamelen aan een tolpoort in het district Lekki in de staat Lagos. Volgens ooggetuigen was de sfeer aanvankelijk vreedzaam en feestelijk. Later rukten meer dan twintig soldaten uit naar de tolpoort, waar ze het vuur openden op de menigte. Verschillende getuigen menen dat daarbij, behalve tientallen gewonden, ook dodelijke slachtoffers zijn gevallen. Een ooggetuige zei aan persagentschap Reuters dat hij tien personen geraakt zag worden. Ook zag hij soldaten lichamen weghalen.

Amnesty International zegt dat er twaalf manifestanten gedood zijn. Er is sprake van meer dan twintig gewonden.

Straatverbod

Het straatverbod in de grootste stad van Afrika kwam er dinsdag nadat Nigeriaanse jongeren al ruim twee weken demonstreren tegen het politiegeweld in hun land. Daarbij kwam het al vaker tot gewelddadige confrontaties met de ordetroepen.

President Muhammadu Buhari roept op tot ‘kalmte’. Hij herhaalt dat er gewerkt wordt aan politiehervormingen. Over het gewelddadige incident aan de tolpoort zwijgt hij. Een woordvoerder van de regering van deelstaat Lagos kondigde op Twitter wel een onderzoek aan naar het gewelddadige ingrijpen door het leger. Het Nigeriaanse leger noemt de getuigenissen ‘fake news’.

De Amerikaanse presidentskandidaat Joe Biden vraagt dat de Nigeriaanse president het geweld op de manifestanten een halt toeroept. Hij roept op tot dialoog met de burgers en maant de Verenigde Staten aan tot solidariteit met de vreedzame betogers. Zijn statement verscheen enkele uren nadat voormalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton dinsdagnacht aan Nigeria gevraagd had om ‘op te houden met betogers te doden’.

#EndSARS

Het straatprotest begon begin oktober online met de hashtag #EndSARS. SARS (Special Anti-Robbery Squad) is een omstreden politie-eenheid in het land. Die hashtag circuleert trouwens al sinds 2017, maar een recente video van politiegeweld stak het vuur aan de lont.

Jonge Nigerianen deelden massaal de beelden waarop een jonge Nigeriaan doodgeschoten wordt door een SARS-agent. Onder de hashtag deelden ze hun eigen ervaringen met de politie en eisten ze het einde van de gehate politie-eenheid. SARS werd in 1992 opgericht om gewelddadige misdaad te bestrijden, maar begon zich gaandeweg steeds meer ‘te spiegelen aan de bendes die het diende te bevechten’, aldus The Guardian.

Na meer dan een week protesteren leek het alsof de jonge Nigerianen hun zin hadden gekregen: de politie had aangekondigd via Twitter dat SARS opgedoekt zou worden. De leden zouden elders aan de slag gaan binnen de politie. Volgens critici, die de politie beschuldigen van martelingen en afpersing, gaat het om oude wijn in nieuwe zakken. De protesten minderden dus niet.

Amnesty International zei maandag dat bij de confrontaties in het land al zeker 15 mensen overleden, onder wie 2 agenten.

Online kreeg de zaak wereldwijd bijval, nadat bekende Amerikaanse muzikanten als Cardi B, Trey Songz en Kanye West zich erover uitspraken. Intussen heeft ook Beyoncé haar steun uitgesproken voor de #EndSARS-beweging. In eigen land stak de Nigeriaanse wereldster Burna Boy de betogers al een hart onder de riem.