Nederland schrijft alle zeventienjarige meisjes in voor de militaire dienstplicht. Dat wordt hen meegedeeld via een brief die het ministerie van Defensie hen deze week toestuurt. ‘Gelijke rechten, maar ook gelijke plichten’, klinkt het. Al hoeven ze daarom niet echt in dienst te treden.

Voor alle duidelijkheid: de militaire dienstplicht in Nederland houdt in dat jongeren verplicht worden geregistreerd bij Defensie in het jaar dat ze zeventien worden. De jonge vrouwen worden dus niet opgeroepen om ook echt in dienst te treden. Dat wordt hen meegedeeld in een brief die het ministerie van Defensie voor het eerst ook naar meisjes stuurt. Elke Nederlandse jongere die geboren is in 2003 zal de bijzondere post deze week ontvangen.

Jongens krijgen deze brief al decennia. Twee jaar geleden besloot de Tweede Kamer dat de dienstplicht ook voor meisjes moet gelden, vanuit de motivatie dat mannen en vrouwen gelijk behandeld moeten worden. ‘Gelijke rechten, maar ook gelijke plichten’, klinkt het in een videoboodschap van minister van Defensie Ank Bijleveld.

De opkomstplicht werd in Nederland in 1997 opgeschort. ‘Het beroepsleger is voorlopig goed in staat om onze veiligheid te garanderen’, aldus de minister. Maar ze geeft wel nog mee dat ‘we niet weten wat er in de toekomst zal gebeuren.’ ‘Als de veiligheid van ons land ooit weer ernstig bedreigd wordt, kan het nodig zijn dat de dienstplichtigen wel het leger in moeten’, zegt ze. Mocht het ooit opnieuw tot een oproep komen, dan kunnen ze bezwaar aantekenen.

‘Ik roep alle meiden op’

Defensie in Nederland hoopt ook dat de brief belangstelling voor het leger opwekt bij de zeventienjarige meisjes. Nu is maar tien procent van de militairen vrouw. Bijleveld vindt dat veel te weinig. Ze spreekt de dames opgewekt toe: ‘Defensie is veel te belangrijk om aan mannen over te laten, meiden.’ Daarom roept ze alle ‘meiden’ op om een baan bij Defensie te overwegen.

Op NOS Radio 1 uitte Anne Marie Sels, de voorzitter van de militaire vakbond AFMP, haar twijfels bij die aanpak. ‘Ik denk niet dat dit gaat werken. Er zijn al vaker campagnes richting vrouwen gehouden en wat je ziet is dat het percentage vrouwen niet stijgt.’ Volgens haar weerhoudt de werkcultuur mensen ervan bij Defensie te gaan werken. Zo heeft ze het over pestgedrag, intimidatie en sociaal ongewenst gedrag naar vrouwen toe.

Ook voor prinsessen

Ook de zeventienjarige prinses Amalia zal de brief ontvangen. Het Nederlandse koningshuis heeft nog niet laten weten wat ze met de dienstplichtbrief zal doen. De Belgische kroonprinses Elisabeth volgt momenteel een officiersopleiding aan de Koninklijke Militaire School. 21 procent is er vrouw, al is het percentage bij Defensie in België volgens opleidingshoofd Lutgardis Claes zelfs iets lager dan in Nederland: 8 à 9 procent.