Te lage energie-ambitie kost Vlaanderen miljoenen
Foto: Photo News

De Vlaamse regering betaalt 22,5 miljoen aan Denemarken om een Europese boete wegens een tekort aan hernieuwbare energie te vermijden.

In een Europese richtlijn is België, en indirect ook Vlaanderen, een bindende doelstelling opgelegd voor de productie van minimum 13 procent aan hernieuwbare energie. Het Vlaams Gewest zal die doelstelling eind 2020 niet halen, waarschuwde Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) al bij haar aantreden. Volgens prognoses van het Vlaams Energieagentschap is er een tekort van 1,8 TWh, wat neerkomt op enkele honderden windmolens op land.

De Vlaamse regering heeft nu een akkoord gesloten met Denemarken voor de aankoop van een zogenaamde ‘statistische transfer’, waarbij een deel van de hernieuwbare-energieproductie van Denemarken, dat een overschot heeft, voor rekening van Vlaanderen komt. Daardoor vermijdt Vlaanderen dat het ook nog eens een Europese boete moet betalen omdat het de afgesproken doelstelling niet haalt.

‘Voor alle duidelijkheid: ik had dit bedrag van 22,5 miljoen euro liever in Vlaanderen geïnvesteerd, zeker omdat het gaat om de afrekening van gemaakte engagementen die zonder mij aangegaan zijn in het verleden’, zegt Demir. ‘Het bevestigt wel dat we als Vlaanderen voorzichtig moeten zijn met het formuleren van onhaalbare doelstellingen.’

Waals overschot

Het bedrag ligt wel lager dan de schatting waar de Serv, het overlegorgaan van de Vlaamse sociale partners, eerst voor had gevreesd. Die schattingen liepen op tot 433 miljoen euro. Het finale cijfer voor de Vlaamse tekorten ligt nog niet vast en kan dus nog oplopen. Demir heeft bij de Denen een optie lopen om na het vastleggen van het definitieve tekort in de tweede helft van volgend jaar nog bijkomende rechten aan te kopen.

Vlaanderen kocht alleen in Denemarken en niet bij Wallonië, al was ook daar sprake van. Maar het Waalse overschot valt volgens Demir kleiner uit dan aanvankelijk ingeschat. Het overschot zal wellicht gebruikt worden om het Belgische tekort op te vangen.

Hoe dan ook is het geld verloren voor de Vlaamse hernieuwbare energie. Ter vergelijking, volgend jaar is er 92 miljoen beschikbaar uit de energiebegroting voor een nieuw premie voor zonnepanelen, voor middelgrote parken van zonnepanelen en windmolens, en voor groene en restwarmte. Daarnaast komt er nog een vergelijkbaar bedrag uit de relancefondsen.

Regering-Peeters II

De betrokken doelstellingen werden in 2014 vastgelegd door de regering-Peeters II (CD&V/N-VA/SP.A). De vorige Vlaamse regering kwam terug op het oorspronkelijke voornemen om zwaar te leunen op biomassa om de doelstellingen te halen.

Daardoor ontstond een tekort in de rekeningen dat nooit meer gedicht is, ondanks de campagne van voormalig minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) om zon en wind te promoten. Toen al werd er rekening mee gehouden dat hernieuwbare energie in het buitenland opkopen de laatste optie zou zijn.