Nigeriaanse jeugd neemt geen genoeg met opdoeken omstreden politie-eenheid
Foto: REUTERS

#EndSARS klinkt het overal in Nigeria op sociale media. Ook nu de meest gehate politie-eenheid van het land wordt opgedoekt, houden de protesten aan. Er vielen al twee burgerdoden. De president tracht de gemoederen te bedaren.

Na meer dan een week protesteren leek het alsof jonge Nigerianen hun zin hadden gekregen: zondag kondigde de politie via Twitter aan dat de omstreden politie-eenheid SARS (‘Special Anti-Robbery Squad’) opgedoekt zou worden. De leden zouden elders aan de slag gaan binnen de politie. Volgens critici, die de politie beschuldigen van martelingen en afpersing, gaat het om oude wijn in nieuwe zakken. Bij de protesten die daarop volgden, opende de politie het vuur. Daarbij viel maandag minstens één dode. Vier mensen raakten gewond. Ook een agent werd gedood bij de protesten.

President Muhammadu Buhari erkende diezelfde dag in een toespraak op televisie het ‘excessieve geweld’ van de politiemacht. Hij beloofde dat politie-agenten die zich misdragen, berecht zullen worden, maar benadrukte ook dat het hervormen van de politie ‘een proces’ is. ‘Het ontbinden van SARS is pas de eerste stap.’ Tegelijk verwees hij ook naar het geweld binnen de politie-eenheid als het resultaat van ‘enkele rotte appels’. De gouverneur van Lagos, Babajide Sanwo-Olu, reageerde maandag door het gebruik van echte kogels door de politie in de ban te doen. Hij vroeg de betogers ook om een ‘pauze’ in te lassen.

Het is lang niet zeker of de betogers daarmee genoegen nemen. In het verleden kondigde de politie al eens gelijkaardige hervormingen aan, maar in de straten was daarvan weinig merkbaar. ‘We trappen hier niet in. We willen weten wanneer ze hun badge en uniform inleveren’, verklaart Akunna Nwaogwugwu, een Nigeriaanse betoger aan persagentschap Reuters.

Al jaren klachten

Het straatprotest begon begin oktober online met de hashtag #EndSARS. Die circuleert al sinds 2017, maar een recente video van politiegeweld stak het vuur aan de lont. Jonge Nigerianen deelden massaal de beelden waarop een jonge Nigeriaan doodgeschoten wordt door een SARS-agent. Onder de hashtag deelden ze hun eigen ervaringen met de politie en eisten ze het einde van de gehate politie-eenheid. SARS werd in 1992 opgericht om gewelddadige misdaad te bestrijden, maar begon zich gaandeweg steeds meer ‘te spiegelen aan de bendes die het diende te bevechten’, aldus The Guardian.

Online kreeg de zaak wereldwijd bijval, nadat bekende Amerikaanse muzikanten als Cardi B, Trey Songz en Kanye West zich erover uitspraken. Ook de Nigeriaanse wereldster Burna Boy steunt de betogers.

Vooral jongeren voelen zich geviseerd door SARS. Zo getuigt een 28-jarige in het NRC hoe de politie willekeurig jonge mannen in zijn wijk oppakt. ‘Bijna iedere Nigeriaan kan je dit soort verhalen vertellen. We zijn de intimidatie zat’, zei hij. Verschillende vrouwen getuigden ook al over seksueel geweld.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International publiceerde in 2016 al een uitgebreid rapport over de martelpraktijken binnen de gehate politie-eenheid. Daarin is ook al sprake van beloofde hervormingen twee jaar eerder. ‘Van positieve gevolgen van hervormingen is voorlopig geen sprake’, concludeert het rapport.