Tientallen arrestaties na bezetting terrein van toekomstige Ineos-fabriek in Antwerpen
De actievoerders van Ineos Will Fall willen naar eigen zeggen ‘voor langere tijd’ op het terrein blijven. Foto: Ineos Will Fall

De bezetting van een stuk op bos in het Antwerpse havengebied waar chemiebedrijf Ineos een nieuwe fabriek wil bouwen, is zaterdagavond beëindigd door de politie. Alle aanwezige actievoerders werden opgepakt, volgens actiegroep Ineos Will Fall gaat het in totaal om 80 à 100 personen. ‘Toch beschouwen we de actie als geslaagd’, klinkt het.

Ineos Will Fall trok zaterdagochtend naar de site van Ineos en knipte er een omheining door om tot in het bewuste bos te geraken. Daar ketenden verschillende actievoerders zich vast, anderen gingen postvatten in bomen en ontrolden slogans tegen de plannen van ‘Project One’, een ethyleen- en propyleenfabriek die Ineos wil neerplanten. Tegelijkertijd voerde Ineos Will Fall ook actie aan het Antwerpse Havenhuis, maar die manifestanten werden al snel opgepakt.

Actiegroep Ineos Will Fall protesteert met de bezetting tegen het project van Ineos, dat volgens hen ‘hét voorbeeld is van de foute keuzes die gemaakt worden over de toekomst van de Vlaamse industrie’. De actievoerders vrezen dat het Britse chemieconcern in de nieuwe ethyleen- en propyleenfabriek omstreden schaliegas zal gebruiken, voor meer CO2-uitstoot zal zorgen en dat de productie zal dienen om wegwerpplastic te maken. Ze zien het bovendien niet zitten dat voor een dergelijk project 55 hectare bos wordt gerooid.

De timing van de actie is niet toevallig, want het dossier van Project One ligt momenteel op tafel van de Vlaamse regering, die over de omgevingsvergunning zal moeten beslissen. De Gewestelijke Omgevingsvergunningscommissie gaf vorige week een positief advies. Omdat eerdere bezwaarschriften en kleinschalige acties blijkbaar niet het gewenste effect hadden, zijn de actievoerders nu overgegaan tot het bezetten van het bewuste terrein. Ze willen er naar eigen zeggen ook ‘voor langere tijd’ blijven.

‘Er wordt altijd naar burgers gekeken om minder te vliegen of minder plastic te gebruiken’, klinkt het zaterdag bij Ineos Will Fall. ‘Dat zijn waardevolle inspanningen, maar als de overheid de fossiele industrie blijft pamperen en nog meer plastic laat produceren zal er weinig veranderen.’ De activisten klagen ook aan dat het project allicht zal kunnen rekenen op een pak Vlaamse subsidies. Het argument van jobcreatie wijzen ze af. ‘Als de overheid wil investeren in jobzekerheid, dan moet ze dat doen in klimaatneutrale, circulaire bedrijven en sectoren’, klinkt het nog.

Dwangsommen

Ineos bevestigt in een reactie dat de activisten zich toegang tot privéterrein aan de Scheldelaan hebben verschaft door omheiningen door te knippen. ‘De ordediensten zijn ter plaatse om de situatie mee op te volgen’, klinkt het. ‘Wij zijn uiteraard bezorgd vanwege de vlakbij gelegen chemische installaties. Het gaat immers om Seveso-bedrijven. Ineos neemt alle mogelijke maatregelen om de veiligheid van de chemische installaties, de omgeving en de actievoerders te vrijwaren. Wij hebben ook de buurbedrijven daarover ingelicht.’

De actievoerders stellen dan weer dat ze alle nodige veiligheidsmaatregelen nemen en zelfs gasmeters bij hebben. Om de coronamaatregelen niet te schenden, zouden ze zich in bubbels van vijf op het terrein bevinden. Dialoog tussen actievoerders en politie leverde voorlopig niets op. Ineos heeft in de loop van de dag een eenzijdig verzoekschrift verkregen om de actievoerders te kunnen identificeren en verwijderen.

Bomen elders herplanten

Het chemiebedrijf stelt verder dat de argumenten van de activisten tegen Project One niet kloppen. Ethyleen en propyleen zijn de bouwstenen voor essentiële chemische producten die deel uitmaken van het dagelijkse leven, zoals in de auto-, bouw-, energie- en medische sector, klinkt het, en worden niet louter gebruikt voor wegwerpplastic.

Voorts stelt Ineos dat het project voor een verduurzaming van de chemische industrie in Europa zal zorgen. ‘Het is 25 jaar geleden dat we nog eens zo’n investering - 5 miljard euro - naar de EU hebben gehaald’, aldus het bedrijf. ‘Project One zal minder dan de helft CO2 uitstoten van de huidige best presterende vergelijkbare installaties in Europa. Zo komt de lat hoger te liggen voor andere, meer vervuilende installaties.’

Dat er voor de fabriek bomen moeten worden gerooid, klopt volgens Ineos wel. ‘De bomen op deze site zijn ontstaan op industriegrond, in havengebied’, klinkt het echter. ‘Wanneer wij deze terreinen niet bebouwen, zullen ze voor een ander industrieel project worden ingezet.’ Ineos belooft ter compensatie elders meer bomen aan te planten dan het wettelijk verplicht is.

‘Ook met de aanwezige beschermde diersoorten gaan we met de grootste zorgvuldigheid om’, stelt Ineos. ‘De aangetroffen kolonie behaarde bosmieren zal een nieuwe thuis krijgen in beschermd natuurgebied en voor de rugstreeppad gaan we een nieuwe voortplantingsplaats maken en een nieuwe habitat zoeken.’