Stevige financiële injectie en mentaal welzijn prioriteit
De budgetten voor gezondheidszorg worden structureel stevig opgetrokken. Foto: Fred Debrock

Door de coronacrisis staat de gezondheidszorg meer dan ooit centraal in het regeerakkoord.

De budgetten worden structureel stevig opgetrokken voor het zorgpersoneel en geestelijke gezondheidszorg wordt een prioriteit. Open VLD kon tegelijk de erfenis van Maggie De Block vrijwaren.

De nieuwe Vivaldi-regering wil een ‘transformatie’ van het gezondheidssysteem dat niet alleen gericht is op lichamelijke aspecten, maar ook op het ‘welbevinden, de veerkracht, participatie en zingeving’. Maar wat betekent dat concreet?

De regering verwijst eerst en vooral naar de stevige financiële injectie in de gezondheidszorg, bovenop de wettelijke groeinorm. Het zorgpersoneelfonds dat recent al in het leven geroepen werd, voorziet een budget van 402 miljoen euro voor meer zorgpersoneel, betere arbeidsomstandigheden en opleidingen. Daarnaast werd er al een sociaal akkoord afgesloten, goed voor een structureel budget van 600 miljoen euro voor betere verloning, een verlaging van de werkdruk en meer permanente vorming. De Kamer keurde recent al een bijkomend budget van 200 miljoen euro goed voor geestelijke gezondheidszorg. Ook dat wordt vanaf nu jaarlijks doorgetrokken. ‘Gezamenlijk bedragen die budgetten 1,2 miljard euro ofwel 4,5 procent van het bestaande budget voor de gezondheidszorg’, benadrukt het regeerakkoord.

De wettelijke groeinorm wordt vanaf 2022 opgetrokken van 1,5 naar 2,5 procent. In de toekomst moet die groeinorm ook meer worden gebruikt voor onder meer innovatie en niet meer automatisch worden uitgesmeerd over de ziekenhuizen, het geneesmiddelenbudget en dergelijke. De regering ‘spant zich daarnaast in’ om een groeipad uit te tekenen voor geestelijke gezondheidszorg in samenwerking met de regio’s. De eerste prioriteit daarbij is de terugbetaling van de psychologische zorgen en klinisch orthopedagogen. De regering wil ook de wet over de bescherming van geesteszieke personen ‘grondig hervormen’.

Het regeerakkoord benadrukt ook dat de efficiëntieoefening van Open VLD-minister Maggie De Block wordt doorgezet ‘om bijkomende ruimte te creëren voor nieuw beleid’. De regering wil onder meer de overmatige consumptie van zorg, onderzoeken en geneesmiddelen verder tegengaan. Ook de hervormingen van het ziekenhuislandschap en de ziekenhuisfinanciering worden voortgezet. De financiering van de artsenlonen in de ziekenhuizen wordt onder de loep genomen en de ereloonsupplementen worden verder afgebouwd. In samenwerking met de deelstaten wil de regering ook de eerstelijnsgezondheidszorg verder versterken.

Het geneesmiddelenbudget, dat al jaren dreigt te ontsporen, krijgt bijzondere aandacht. Om toch nog toegang te blijven krijgen tot innovatieve en dure geneesmiddelen worden het terugbetalingsproces, het prijszettingsmechanisme en ook de zogenaamde ‘geheime contracten’ met de farma-industrie grondig hervormd. Tegelijk wordt er ook een nieuw pact gesloten met de farmasector.

Daarnaast wordt er nog een interfederaal adviesorgaan opgericht om de noden van elke gemeenschap zo goed mogelijk in kaart te brengen. De regering belooft daarbij ook de federale quota en subquota ‘op elkaar af te stemmen’. Dat blijft weliswaar vaag. In afwachting daarvan blijven de adviezen van de federale planningscommissie de basis voor het bepalen van de federale quota.

De regering belooft ook transparantie over de kwaliteit die ziekenhuizen en zorginstellingen leveren, opdat de patiënt zelf betere keuzes kan maken. Een gezondheidszorgdata-autoriteit moet in de toekomst alle gezondheidszorggegevens centraliseren.

De regering wil ook de nadruk leggen op preventie, ook al is dat al grotendeels een regionale bevoegdheid. Zo wil de regering onder meer een ‘omvattend en krachtig antitabaksbeleid’, maar ook dat blijft vaag.

Sociale Zekerheid

De evenwichtsdotaties, die het budget voor de sociale zekerheid garanderen, worden in de wet voor onbepaalde duur verlengd. Dat laatste is meteen ook de belangrijkste beslissing van de regering voor de sociale zekerheid. Dat geven ze zelf ook aan in het regeerakkoord: ‘de sociale zekerheid, die alle Belgen na aan het hart ligt, wordt beschermd en de financiering ervan op lange termijn gegarandeerd’.

De regering belooft tegelijk ook om die sociale zekerheid te ‘moderniseren’ in samenwerking met de sociale partners, maar de uitwerking is nog bijzonder vaag. Tegen eind 2021 moet wel al een voorstel op papier staan om de ‘grote verschillen tussen de statuten van werknemer, zelfstandige en ambtenaar naar elkaar toe te laten groeien, met respect voor verworven rechten’.

De regering wil ook de strijd tegen sociale dumping en sociale fraude opvoeren met een ‘strikte en afradende controle’. Daarnaast benadrukt de regering ook expliciet dat ze de strijd gaat opvoeren tegen sociale fraude binnen de uitkeringsstelsels en tegen het zwartwerk.