Uitgesproken internationaal en pro-Europees
Alexander De Croo, toen hij België nog vertegenwoordigde op een VN-zitting. Foto: belga

Vivaldi zet internationale en Europese samenwerking opnieuw op de eerste plaats. Op het vlak van Defensie en handelsakkoorden leest de tekst als een compromis tussen links en rechts.

‘België: een sterke stem in Europa en de wereld.’ Niet toevallig catalogeert de Vivaldi-coalitie haar buitenlands beleid bij de speerpunten. De internationale positie van België werd de afgelopen jaren aangetast, onder meer door gemiste klimaatafspraken, de politieke besluiteloosheid en het niet-goedgekeurde VN-Migratiepact.

Vivaldi bestaat uit politieke families die, bijvoorbeeld in tegenstelling tot de N-VA, erg stellig het multilateralisme omarmen. De regering kiest dan ook voor een uitgesproken koers. ‘Op internationaal vlak is deze regering een vurige pleitbezorger van de multilaterale samenwerking.’

‘Uitgesproken pro-Europees engagement’

Veel belangrijke thema’s voor Vivaldi – zoals klimaat maar ook veiligheid, migratie en de strijd tegen epidemieën – zijn sterk afhankelijk van boven-Belgische aanpak. ‘België bevestigt haar uitgesproken pro-Europees engagement’, stelt Vivaldi in haar regeerakkoord.

‘De regering wil de historische rol van België als bruggenbouwer op zich nemen en actief zoeken naar een nieuwe Europese consensus’, klinkt het. België zal voor een Europees minimumloon en een permanent Europees werkloosheidsherverzekeringssysteem pleiten.

Congo en de Sahel

Het Belgische voorzitterschap van de Europese Raad in 2024 moet het orgelpunt worden. Het doel is ‘een volwaardige monetaire en fiscale unie’, waarbij Europa eigen belastingen kan heffen. De goede afloop van de Brexit blijft een prioriteit, net als de bevordering van mensenrechten, waaronder holebirechten, rechten van minderheden en kinderrechten.

Ook de Palestijnse zaak krijgt aandacht in het regeerakkoord. Congo blijft een pijler van het buitenlandbeleid: de regering ‘steunt’ de werkzaamheden van de parlementaire Congocommissie. Ook de Sahel wordt vernoemd, in het kader van het ‘verminderen van de migratiestromen richting Europa’. Er wordt tevens onderzocht of B-FAST moet opgevolgd worden door een nieuw instrument voor humanitaire noodhulp.

Internationale handelsakkoorden

Opvallend: ook voor buitenlands en Europees beleid pleit Vivaldi voor ‘samenwerkingsfederalisme’: ze ziet een belangrijke rol weggelegd voor de deelstaten. Er moet een ‘betere afstemming’ komen voor de federale en regionale economische diplomatie.

Op het vlak van internationale handelsakkoorden is de ruimte tussen bijvoorbeeld de liberalen en de groenen groot. Er werd afgesproken om bij zulke akkoorden ‘hoge sociale en milieustandaarden’ op te leggen, die ‘bindend en afdwingbaar’ zijn.

Nucleaire ontwapening

Op het vlak van Defensie is er geen radicale breuk met het verleden. België zal voor een ‘effectieve Europese defensie’ pleiten, maar ook de Navo blijft een ‘hoeksteen’. Er blijft nood aan een ‘militaire interventiecapaciteit’.

Nieuw is wel dat het parlement meer betrokken zal worden bij het defensiebeleid, zoals buitenlandse missies en aankoopdossiers. De regering zegt ook te zullen onderzoeken of burgerslachtoffers die vielen bij acties van het Belgische leger, vergoed kunnen worden. ‘Eens conflicten uitgebarsten zijn, moeten niet-militaire oplossingen de voorkeur krijgen’, klinkt het verder.

Vooral voor de groenen ligt de nucleaire capaciteit in België, aanwezig op Kleine Brogel, gevoelig. ‘Zonder afbreuk te doen aan onze engagementen en verplichtingen binnen de Navo, zal België zich actief blijven inzetten voor nucleaire ontwapening en non-proliferatie op mondiaal niveau’, luidt het regeerakkoord. Wel zal België een ‘proactieve’ rol spelen in de politieke strijd voor nucleaire ontwapening.