Hackers ‘ontmaskeren’ duizend agenten in Wit-Rusland
Ook vandaag kwamen duizenden mensen op straat in Wit-Rusland. Foto: AP

‘Als jullie onze mannen vermoorden en onze vrouwen in elkaar slaan, verwacht dan niet dat jullie je achter bivakmutsen kunnen blijven verstoppen. Hier zijn de eerste 1.000 bullebakken van Loekasjenko.’ Met die boodschap heeft Nexta de namen en geboortedata van 1.000 leden van de oproerpolitie in Wit-Rusland gelekt.

Nexta, een groep van tegenstanders van het regime van president Aleksandr Loekasjenko, zegt over de persoonlijke gegevens van alle politiemensen te beschikken. ‘Als het bekendmaken van de eerste duizend namen niet tot het gewenste resultaat leidt, geven we nog meer namen bloot.’

De ‘virtuele ontmaskering’ moet de regering verder onder druk zetten om een eind te maken aan het politiegeweld tegen demonstranten. Nexta, dat via sociale media oproept tot betogen, zegt de lijst met persoonsgegevens van hackers te hebben gekregen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken waarschuwt dat de verantwoordelijken van het datalek zullen worden gevonden en gestraft.

Cruciaal is de vraag hoelang de veiligheidstroepen Loekasjenko nog trouw blijven. Zonder hun steun is hij verloren. De bevolking keert zich tegen hen. De agenten dragen doorgaans maskers, bivakmutsen of helmen die hun gezicht bedekken. Eerder trokken demonstranten die maskers al af zodat ze zich niet meer in anonimiteit kunnen hullen.

Gewelddadige ordetroepen

Hoezeer de ordediensten en zwaarbewapende soldaten ook proberen de massaprotesten tegen te houden, het is al het zesde weekend op rij dat demonstranten erin slagen massaal af te zakken naar het centrum van de hoofdstad. Ze houden er de moed in, zingen dat ze geloven in hun overwinning en scanderen dat Loekasjenko moet opkrassen. Viasna heeft in Minsk zeker 80 arrestaties opgemerkt. In steden als Gomel, Brest en Grodno waren er nog eens minstens 47. Gisteren zouden 390 vrouwen zijn gearresteerd. (Meer bleek niet mogelijk, want de busjes van de ordediensten zaten vol.)

De ‘vrouwenbetoging’ op zaterdag is de wekelijkse voorloper van het grote zondagprotest. Een van de opgepakte vrouwen was activiste Nina Baginskaya, de 73-jarige overgrootmoeder protesteert al sinds 1988 tegen de autoriteiten en is een boegbeeld geworden in deze strijd nadat ze vorige maand slaags raakte met gewapende agenten. Baginskaya is intussen vrijgelaten.

Op sociale media circuleren videobeelden van hoe veiligheidstroepen in gevechtskledij en met maskers op vreedzame betogers gewelddadig te lijf gaan en met pepperspray bespuiten. Al duizenden tegenstanders van Loekasjenko zijn gearresteerd. Honderden van hen zeggen in de gevangenis te zijn mishandeld en gefolterd. De regering ontkent dat.

Een nieuw IJzeren Gordijn

Op 9 augustus werd de autoritaire Loekasjenko met overweldigende meerderheid opnieuw verkozen. Zo zou hij nog een nieuwe termijn aan zijn 26-jarige presidentiële loopbaan mogen breien, met steun van de bevolking. Alleen noemt die bevolking, en zowat de rest van de hele wereld, die verkiezingen vervalst. Minsk reageert woedend op de aankondiging dat de buitenlandministers van de EU gaan praten met Svetlana Tichanovskaja, de oppositiekandidate die het in de verkiezingen opnam tegen de president en die claimt de ware winnaar van de verkiezingen te zijn. Zij is intussen naar Litouwen gevlucht.

De VN veroordelen het staatsgeweld en de repressie. De EU kondigde enkele weken terug aan Minsk sancties op te leggen wegens verkiezingsfraude en het schenden van mensenrechten. Maar dat is nog niet in de praktijk gebracht.

Wit-Rusland krijgt de steun van Rusland, dat het buurland ziet als een belangrijke buffer tegen de EU en de Navo. De Russische president Poetin heeft aan Loekasjenko een lening van 1,5 miljard dollar beloofd. ‘In tijden van nood kent men zijn vrienden’, zei Aleksandr Loekasjenko hierover. Poetin eist in ruil onder meer Russische militaire basissen in Wit-Rusland, dat aan enkele Navo-lidstaten grenst.

Anaïs Marin, de VN-rapporteur voor de mensenrechten in Wit-Rusland, zegt dat meer dan 10.000 vreedzame betogers onwettig zijn gearresteerd en spreekt over meer dan 500 gevallen van foltering en duizenden mensen die zwaar zijn geslagen. Ze roept de overheid op om de politieke gevangenen vrij te laten. Ze waarschuwt de wereld: ‘Laat niet opnieuw een IJzeren Gordijn neer op het Europese continent.’