Astronomen ontdekken ‘mogelijk teken van leven’ op Venus
Foto: via REUTERS

De aarde is mogelijk niet de enige planeet in ons zonnestelsel waar leven voorkomt. Hoog in de dampkring van de planeet Venus hebben wetenschappers sterke aanwijzingen voor leven gevonden. Het gaat mogelijk om microbes, minieme organismen die misschien door de lucht van Venus zweven, al blijven de onderzoekers ook zoeken naar andere verklaringen.

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft in de wolken van Venus het zeldzame molecuul fosfine gemeten. Dat gas, ook wel fosforwaterstof genoemd, ontstaat door toedoen van microbes die gedijen in omgevingen zonder zuurstof. Voor de duidelijkheid: de microbes zelf zijn echter nog niet aangetroffen. Een onomstotelijk bewijs van leven op Venus is er dus vooralsnog niet.

De wetenschappers hebben ook gekeken of er misschien een andere bron voor de fosfine kan zijn. Bliksem en vulkanen kunnen bijvoorbeeld kleine hoeveelheden fosfine creëren. Maar in de dampkring van Venus zit 10.000 keer zo veel fosfine als zulke bronnen ooit zouden kunnen maken, rekende het team uit. Maar ze blijven zoeken naar andere verklaringen dan de aanwezigheid van microbes.

De onderzoekers spreken dan voorlopig ook enkel van een ‘mogelijk teken van leven’ waarvoor geen plausibele andere verklaring is. Voor de bevestiging van buitenaards leven is nog veel meer onderzoek nodig. De beste manier om zekerheid te krijgen, is door een ruimtesonde naar Venus te sturen. Die zou misschien materiaal voor onderzoek kunnen terugbrengen naar de aarde.

Heet

Wetenschappers zoeken al langer naar leven buiten de aarde, maar Venus werd nooit gezien als een echt serieuze kandidaat. De planeet die iets kleiner is dan onze aarde is met een gemiddelde temperatuur van bijna 500 graden de heetste in ons zonnestelsel. De luchtdruk op het oppervlak is 92 keer zo hoog als die op aarde en in de lucht hangen ondoordringbare wolken van zwavelzuur.

‘Het vinden van fosfine op Venus was een onverwachte bonus’, zegt onderzoeker Clara Sousa Silva. ‘De ontdekking roept veel vragen op, zoals hoe een organisme kan overleven. Op aarde kunnen sommige microbes 5 procent zuur in hun omgeving aan. De wolken van Venus bestaan vrijwel helemaal uit zuur.’

Internationaal onderzoek

Het onderzoek werd uitgevoerd door ongeveer twintig wetenschappers van Britse en Amerikaanse universiteiten. Ook de Europese sterrenkundige organisatie ESO was bij de studie betrokken. De ontdekking staat in het belangrijke wetenschapsblad Nature Astronomy en is maandag naar buiten gebracht door de Britse Royal Astronomical Society.

Wetenschappers zoeken ook naar microbes op Mars, op de Jupitermanen Europa en Ganymedes, en op de Saturnusmanen Enceladus en Titan. Tot op heden is de aarde de enige planeet waar leven bekend is.