De voorzitters van Open VLD en SP.A, Egbert Lachaert en Conner Rousseau, worden door de koning het veld ingestuurd als preformateurs. Zij zullen proberen een regering op de been te brengen met Open VLD, MR, SP.A, PS, CD&V, Groen en Ecolo. Voor CDH is er geen plaats meer in de zogenaamde Avanti- of Vivaldi-coalitie.

‘We kunnen vandaag hoop brengen’, kondigt Lachaert op de persconferentie aan. ‘De laatste dagen hebben verschillende partijen inspanningen geleverd en de moed gehad samen oplossingen te zoeken. Ik heb zonet verslag uitgebracht aan de koning van de opdracht die ik twee weken geleden kreeg.’

‘De conclusie is dat zeven partijen samen willen bouwen aan een toekomstige federale regering. Zo kunnen we het land vooruit brengen na een moeilijke periode van corona die nog niet voorbij is.’ De koning verwacht Lachaert en Rousseau op vrijdag 11 september een eerste keer bij zich.

Perspectief

‘We werken met constellaties die niet gemakkelijk samen te brengen zijn. Alle politieke families hebben hun eigen gevoeligheden’, aldus Lachaert. ‘Daarvoor is vertrouwen en respect nodig voor en van iedereen die betrokken is. Maar ik denk dat dat mogelijk is als iedereen het respect aanhoudt dat we toe nu toe hadden.’

‘Burgers verwachten dat de politiek weer de zaken in handen neemt en de leiding neemt. We kunnen oneindig veel discussies voeren over welke partijen bij de regering moeten zijn. Maar dat brengt ons niet vooruit. Zo krijgen we geen perspectief. Dat perspectief brengen wij terug naar de burgers.’

Tienjarenplan

Volgens Lachaert zetten verschillende partijen hun belangen opzij om deze coalitie te vormen. ‘We weten dat er een aantal grote prioriteiten zijn. We zullen structurele hervormingen moeten doen. Ook op politiek niveau. Een sterke sociale zekerheid en gezondheidszorg is wat alle partijen de voorbije dagen op tafel hebben gelegd. We gaan ook voor een performante en duurzame economie en een ambitieus klimaatbeleid dat richting 2030 kijkt. Daarnaast maken we werk van een transparante fiscaliteit. En voor zo goed als alle partijen is het belangrijk dat ons veiligheidsbeleid versterkt wordt. Veel burgers zijn hun vertrouwen in justitie kwijt. Daar willen we extra investeringen in doen zodat onze politie en justitie veel efficiënter zal werken. Vanzelfsprekend zal dit alles gecombineerd moeten worden met een geloofwaardig begrotingsbeleid tegen het einde van deze legislatuur.’

Lachaert spreekt over een project dat over een decennium zal lopen. ‘We kunnen niet verwachten dat dit er binnen een jaar zal zijn. Soms moet de politiek eens zichzelf eens overstijgen. We willen daarvoor ook samenwerken met instanties buiten de politiek. In dialoog met civiele organisaties willen we de democratie dichter bij de burger te brengen.’

‘Ik wil de collega-partijvoorzitters nu al bedanken voor de constructieve gesprekken die we gevoerd hebben. Op korte termijn zullen we onderhandelingen voor een federale regering opstarten. Na 15 maanden hebben we recht op vooruitgang.’

Nog niet rijp voor Wetstraat 16

Op de kritiek dat een mogelijke Avanticoalitie geen meerderheid in Vlaanderen heeft, iets waarvoor N-VA-voorzitter gisteren nog waarschuwde, reageerde Lachaert kalm. ‘Wij vertegenwoordigen 48 procent in Vlaanderen. Een Arizonacoalitie met zoveel mogelijk Vlaamse partijen lag op tafel, maar heeft het niet gehaald. Voor iedereen is stilstand het slechtste dat kan gebeuren.’

Dat de koning zowel Lachaert als Rousseau aanduidt als preformauteur en niet meteen als formateur is voor de VLD’er logisch. ‘Een formateur is een toekomstige premier. Daar zijn we nog niet rijp voor. We hebben niet aan de poppetjes zitten werken. We hebben gewerkt aan de inhoud. Ikzelf heb trouwens geen ambitie om formateur te worden, noch om in de zestien te eindigen (lacht).’ De komende tijd moet duidelijk worden wie aangeduid zal worden als formateur.