VS annuleren recordlevering beademingstoestellen van Philips
Foto: REUTERS

De Verenigde Staten annuleren de resterende bestelling van iets meer dan 30.000 beademingstoestellen bij de Nederlandse elektrofabrikant Philips. Een specifieke reden werd niet gegeven, al zou onderzoek uitwijzen dat de Amerikanen te veel betaalden.

Het was de Amerikaanse president zelf die in april nog trots de bestelling van meer dan 40.000 beademingstoestellen bij het Nederlandse Philips aankondigde. In volle coronacrisis dreigde een schaarste aan zulke toestellen die covid-patiënten op de dienst intensieve zorg beademen. Maar daarvan zullen eind deze maand uiteindelijk maar 12.300 van de in totaal meer dan 40.000 bestelde apparaten geleverd worden. De deal die de Amerikanen met het Eindhovense concern sloten, wordt vroegtijdig opgezegd. Zo stond er een clausule in de overeenkomst die de VS in staat stelden op elk moment het contract op te zeggen.

Omstreden deal

Waarom de VS een streep door de bestelling zetten, is niet geweten. Zowel de topman van Philips als Amerikaanse woordvoerders reppen met geen woord over de oorzaak.

Mogelijk ligt een onderzoek van het journalistieke platform ProPublica aan de basis van de opzegging. Daarin werd geschreven dat de VS te veel betaalden voor de levering van Philips.

Bovendien kreeg een dochteronderneming van het Nederlandse bedrijf enkele jaren eerder al Amerikaanse subsidies voor de ontwikkeling van een relatief goedkoop beademingstoestel dat in tijden van een mogelijke pandemie massaal ingezet zou kunnen worden. Geen enkele machine werd ooit geleverd. De toestellen waarover in april een contract werd afgesloten, kosten vier keer zo veel als de goedkopere variant. Nochtans had onderzoek van de Amerikaanse overheid uitgewezen dat de huidige toestellen kwalitatief nagenoeg hetzelfde zijn als hun ‘budgetversie’. Philips mag het binnen twee weken komen uitleggen op een hoorzitting.

Teleurstelling na forse inspanning

De Eindhovense fabrikant zelf ontkent de aantijgingen. Volgens Philips is er relevante informatie niet opgenomen in het onderzoek. ‘Ik wil duidelijk maken dat Philips op geen enkel moment prijzen heeft verhoogd om te profiteren van de crisis’, verdedigt Philips-ceo Frans Van Houten zich.

Hoe dan ook betekent de annulering een flinke aderlating voor de Nederlanders. In april ging het nog om een contract van 545,3 miljoen euro. Daarvan zal het bedrijf een aanzienlijk deel nooit zien. Philips is dan ook teleurgesteld in de gang van zaken, zeker omdat het naar eigen zeggen een ‘forse inspanning’ leverde om de toestellen op tijd te produceren. ‘We hebben honderden nieuwe collega’s aangenomen voor onze fabrieken in de VS en hebben onze toeleveranciers gevraagd om een enorme extra inzet, allemaal in reactie op de covid-19 pandemie’, zo stelt Van Houten.