EU kondigt sancties aan tegen Wit-Rusland
Foto: REUTERS

Binnenkort wordt een lijst van opgesteld van leidinggevenden in Wit-Rusland die gestraft worden voor hun verantwoordelijk in de wijze waarop het land nu de protesten onderdrukt.

De Europese Unie gaat sancties invoeren tegen Wit-Russische leidinggevenden die verantwoordelijk zijn voor de neerslaan van de protesten de laatste dagen. Het is de bedoeling dat die lijst de komende weken wordt opgesteld. ‘Wat in Wit-Rusland is gebeurd, is totaal onaanvaardbaar en dat vraagt om een duidelijk antwoord van de EU’, zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Heiko Maas, die tot de hardliners in dit dossier wordt gerekend. Ook Oostenrijk en Zweden hebben aangedrongen op harde sancties. Wie er precies geviseerd wordt en met welke sancties moet nog worden bepaald. Hongarije, dat tegen sancties was, bleek uiteindelijk toch bereid om een beperkte lijst van personen op te stellen die niet meer welkom zijn in de EU.

Ondanks de zware mensenrechtenschendingen en de fraude bij de verkiezingen in Wit-Rusland van vorig weekeinde, wil de EU de bruggen met president Alexander Loekasjenko niet opblazen. Polen en de Baltische Staten willen in geen geval een herhaling van het Maidanscenario in Oekraïne in de winter van 2013/2014. Toen gingen de EU en de VS voluit achter de opstand staan die het regime ten val bracht. Kort daarop annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland Krim en steunden de Russen de separatisten in Oost-Oekraïne die zich van Kiev wilden afscheiden. Polen en de Baltische staten hebben in een gemeenschappelijke brief voorgesteld om in Wit-Rusland te bemiddelen tussen president Loekasjenko en de oppositie.

De president van Wit-Rusland, Alexandr Loekasjenko laveert de hele tijd tussen Rusland en de EU. Hij is voor zijn energiebevoorrading in grote mate afhankelijk van Rusland, maar tegelijk heeft hij sinds 2009 een samenwerkingsverband met de EU in het kader van het Oostelijk Partnerschap. Die samenwerking is de laatste vier jaar intensiever geworden: sindsdien bedraagt de EU-hulp aan Wit-Rusland jaarlijks zo’n 30 miljoen euro.

De EU worstelt met de mensenrechtenschendingen in het land. In 2004 werden de eerste sancties uitgevaardigd, in 2011 werden die verstrengd omdat de Wit-Russische overheid zich schuldig had gemaakt aan mensenrechtenschendingen en fraude bij de verkiezingen. Vele sancties werden opgeheven toen de Wit-Russische president in 2016 een aantal politieke gevangenen vrijliet. Maar het wapenembargo, en het verbod op export van goederen die gebruikt kunnen worden bij binnenlandse repressie zijn blijven bestaan. Vier personen die betrokken zijn bij de verdwijning van twee oppositieleden, mogen de EU niet in.