camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Wit-Rusland

Protest in Minsk groeit uur na uur

Ondanks de harde hand waarmee de Wit-Russische ordediensten ’s nachts de betogers van de straat proberen te krijgen, staan er ’s ochtends weer nieuwe groepen betogers klaar. Elke dag zijn het er meer.

vrijdag 14 augustus 2020 om 3.25 uur

Honderden mensen lopen opgetogen op straat. Nog nooit stak het volk zo massaal zijn middelvinger op naar president Loekasjenko. V. Fedosenko/rts

Tatsiana Karatkevitsj straalt optimisme uit. De politieke activiste is er rotsvast van overtuigd dat de dagen van dictator Aleksandr Loekasjenko, die haar land al 26 jaar met harde hand leidt, geteld zijn. Tijdens een videoconferentie, waarbij zij in een café in centrum Minsk zit, draait ze haar iPad om en toont een straatbeeld: honderden mensen lopen op straat. Ze lijken opgetogen. Nog nooit, in al die jaren, heeft het volk zo massaal zijn middelvinger naar president Loekasjenko opgestoken.

De brutaliteit en de wreedheid waarmee hij de kritiek op de dubieuze verkiezingsuitslag de kop wilde indrukken, hebben alleen maar meer mensen op straat gebracht. Overdag dan toch. ’s Nachts knallen nog altijd de granaten en zoeken de rubberkogels naar slachtoffers die het hebben aangedurfd om naar buiten te gaan. In de nacht van woensdag op donderdag is alweer een jongeman neergeschoten en zijn zevenhonderd mensen opgepakt en achter de tralies gezet.

’s Nachts blijven de meeste Wit-Russen veilig thuis, maar gisteren bleek uit de vele filmpjes die op de sociale media werden verspreid, dat de burgers niet langer gehoorzaam zijn. Duizend artsen hebben gereclameerd tegen het geweld. In enkele ziekenhuizen kwamen ze in hun witte uniformen naar buiten om even hun solidariteit met de betogers te tonen. In veel bedrijven hebben de werknemers spontaan het werk neergelegd om mee te doen aan de algemene staking, die de oppositie al enkele dagen probeert te organiseren.

Beelden op sociale media tonen militairen die hun uniform vernietigen. rr

Wuivende soldaten

Volgens persbureau Reuters is zelfs het personeel van enkele staatsbedrijven tijdens de werkuren naar buiten gewandeld. Natalia, die eergisteren aan de telefoon nog vertelde dat haar baas van het overheidsbedrijf met sancties had gedreigd als ze zou staken, heeft nu een petitie voor haar directeur opgesteld met de vraag dat hij zich tegen het geweld zou uitspreken. Journalisten van de staatstelevisie roepen de president op de waarheid onder ogen te zien.

Je ziet tientallen marsen van opgetogen burgers die door de straten trekken. Ze vormen lange menselijke kettingen langs wegen. Er zijn zelfs beelden van politieagenten die hun insignes aftrekken of soldaten die hun uniform in de vuilnisbak gooien. Ergens in Minsk rijden enkele legervrachtwagens van waaruit de soldaten enthousiast zwaaien naar de menigte. De oproerpolitie en de special forces waren nergens te bekennen.

Totaal onverwacht heeft het regime beslist veel gevangenen vrij te laten, burgers die de jongste dagen waren opgepakt. Na een oproep op de sociale media verschenen velen aan de gevangenissen om de ex­gedetineerden op te vangen en te helpen. ‘Sergei, een van de vrijgelaten mannen, vertelde aan Reuters dat ze met 28 in een cel zaten die op vijf man is berekend. Ze sliepen om beurten en ze kregen om de twee dagen een brood voor hen allemaal. ‘In de cel zelf ben ik niet afgeranseld. Ze haalden me eruit om dan op me in te slaan’, zei hij.

‘De mensen zijn zo dapper’

Soortgelijke getuigenissen of filmpjes van mannen met blauw geslagen ogen die over hun behandeling vertellen, overspoelen het internet. Waarom de overheid heeft beslist hen vrij te laten, is onduidelijk. Waren de cellen overvol? Is het een zoenoffer om de bevolking te paaien? Eén ding is duidelijk: Loekasjenko weet zich geen raad met de opstand. Net zoals hij onderschat heeft dat de onervaren oppositiekandidate Svetlana Tichanovskaja zo’n groot draagvlak had bij de bevolking, zo heeft hij er ook geen rekening mee gehouden dat de mensen niet meer bang zijn voor de harde vuisten van zijn ordediensten.

Neen, de terreuraanpak van Loekasjenko lijkt geen vruchten af te werpen. Maar het is volstrekt onduidelijk hoe breed het verzet is en welke prijs de Wit-Russen willen betalen om van de laatste dictator van Europa af te raken. Tijdens de video-conferentie die de organisatie Free Belarus had georganiseerd, spatte het voluntarisme van de politieke activisten van het scherm. Ze waren het er roerend over eens dat de protestbeweging, ook zonder boegbeeld, Loekasjenko van zijn troon zal kunnen stoten.

‘De mensen zijn zo dapper’, zei Karatkevitsj. De activisten waren meer aan het nadenken over het post-Loekasjenko-tijdperk dan dat ze zich zorgen maakten over hoe ze de ordediensten op het cruciale moment het hoofd zouden bieden. Zij voelen zich gedragen door het enthousiasme van de mensen.

Voor het eerst in al die jaren heeft Loekasjenko een volk tegen zich dat duidelijk neen zegt en niemand durft te voorspellen hoe hij zal reageren.

DS VIDEO - Politie pakt betogers in Wit-Rusland erg hard aan. De Standaard

 

Europese sancties voor Wit-Rusland?

De kans is groot dat de Europese Unie sancties oplegt aan Wit-Rusland. Josep Borrell, de buitenlandvertegenwoordiger van de EU, dreigde dinsdag al in een verklaring namens alle lidstaten met ‘maatregelen voor wie verantwoordelijk is voor het geweld dat we waargenomen hebben, de ongerechtvaardigde aanhoudingen en het vervalsen van verkiezingsresultaten’.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken komen vandaag samen, maar een finaal besluit over sancties wordt pas verwacht na een volgende samenkomst, eind deze maand. Een obstakel voor doortastende sancties is de vrees dat een harde reactie Wit-Rusland in de handen van Rusland drijft. Ander obstakel is de houding van de Hongaarse premier Viktor Orban. Die hield de verklaring van Borrell niet tegen, maar riep ondanks het brute geweld in Minsk op tot ‘het nastreven van dialoog met Wit-Rusland in plaats van het land uit te sluiten’. (rte)

Binnenland
  1. Compromis tussen Vivaldi-partijen bevat al kiem van volgend conflict
  2. Video MR verslikt zich in verzet tegen coformateurs
  3. Video Formatieblog. Rousseau: ‘Het vertrouwen is terug’
  4. Kritiek op ‘vijf referentiepersonen’: ‘Gemiste kans om barometer in te voeren’
  5. Video LIVEBLOG. Winkelen mag weer met meer dan twee én zo lang je wil
  6. Vaarwel bubbels, welkom ‘referentiecijfer’: hoe werkt het?
  7. Hoe werkt de quarantaine van zeven dagen?
  8. Ook in Brussel vervalt algemene mondmaskerplicht op 1 oktober
  9. Krijgen preformateurs Vivaldi net op tijd weer op het spoor?
  10. Video OVERZICHT. Deze nieuwe regels legde de Veiligheidsraad vast
  11. Video Veiligheidsraad: ‘referentiecijfer’ voor vijf nauwe contacten, geen test meer na oranje zone
  12. Video Vlaams Belanger Gerolf Annemans opgepakt na protestactie in Wetstraat
  13. Overvallers rijden bank binnen met bulldozer: ‘Minutenlang op gebouw ingebeukt’
  14. België kleurt rood op Europese kaart
  15. Video Van Gucht: ‘Tempo nieuwe besmettingen lijkt lichtjes af te nemen, om de tien dagen verdubbeling opnames’
  16. Video Auto wordt gegrepen door trein in Antwerpen
  17. Heeft u vandaag al een pen vastgehad?
  18. Opnieuw gijzeling in psychiatrisch centrum in Antwerpen
  19. Vijf organisaties roepen scholen op om incassobureaus te bannen
  20. Eerste opleidingen ‘Eerste hulp bij psychische problemen’ van start
Sport
  1. Ex-wereldkampioen motorcross Jeffrey Herlings was half uur verlamd na val: “Ik kan amper beschrijven hoe vreselijk dat was”
  2. AA Gent moet hopen op een mirakel: rode kaart voor Bezus torpedeert kansen van Buffalo’s voor de Champions League
  3. Neymar weet op 30 september meer over “aap-incident”, Di Maria moet vier matchen brommen na spuwen
  4. Acht tennisspelers uit top 20 komen naar ATP-toernooi in Antwerpen: Goffin is blikvanger, ook ‘Baby Federer’ aanwezig
  5. Geen Sven Kums bij AA Gent voor Europees duel tegen Dinamo Kiev, Plastun krijgt de voorkeur op Arslanagic
  6. Red Lions spelen gelijk in tweede duel tegen Duitsland en verliezen shoot-out in Hockey Pro League
  7. Vijfvoudig wereldkampioen darts Raymond van Barneveld (53) maakt comeback: “Ik was een complete ramp, nu kriebelt het weer”
  8. Tienersensatie Ansu Fati maakt zijn “droom” waar, krijgt nieuw rugnummer én is nu 400 miljoen waard volgens Barcelona
  9. AC Milan-speler Léo Duarte is besmet met het coronavirus
  10. Charleroi blijft bescheiden voor Europa League-duel met Partizan Belgrado: “Zij spelen elk jaar Europees”
  11. Red Panthers verliezen ook tweede duel in de Hockey Pro League
  12. Ruben Bemelmans en Kimmer Coppejans komen op één zege van de hoofdtabel van Roland Garros
  13. Belgisch kampioen Dries De Bondt is nog steeds van zijn melk, maar: “Ik ga blijven werken voor Mathieu van der Poel”
  14. European Open in Antwerpen ontvangt in oktober 8 tennisspelers uit de top-20

De podcasts van De Standaard