Michel, Merkel en Erdogan houden spoedberaad
Franse en Griekse militaire schepen varen samen uit in de Middellandse Zee Foto: AP

Europees president Charles Michel en de Duitse kanselier Angela Merkel overleggen vandaag nog met de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan over de toegenomen spanningen tussen Turkije en Griekenland. Beide landen zijn het oneens over de gaswinning in de regio. Frankrijk ontplooit alvast tijdelijk twee Rafale-gevechtsvliegtuigen en twee oorlogsbodems in de oostelijke Middellandse Zee.

‘De oplossing in de oostelijke Middellandse Zee zal met dialoog en onderhandelingen worden gevonden’ zei de Turkse president maandag in Ankara. ‘We zijn niet op zoek naar een nodeloos avontuur of verdere escalatie’.

Tegelijk voegde hij er wel aan toe dat Ankara ‘geen enkel land zijn rechten zou laten aantasten’. Hij noemt Griekenland verantwoordelijk voor het oppoken van de spanningen, en roept Athene op de Turkse rechten te respecteren. ‘De maritieme soevereiniteit opeisen met het eiland Meis (in het Grieks Kastelorizo, red.), dat kan niet rationeel worden uitgelegd’, meent Erdogan. ‘Dat eiland ligt op 2 km van de Turkse kust en 580 km van het Griekse vasteland.’

Vrijdag komen de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie bijeen om onder meer over de spanningen met Turkije te praten.

Franse leger

Het Franse ministerie van Defensie liet donderdag weten dat het vliegtuigen en oorlogsbodems in de regio klaarhoudt. ‘Met deze militaire aanwezigheid bevestigt Frankrijk dat het zich inzet voor het vrij verkeer, de veiligheid van de scheepvaart op de Middellandse Zee en eerbied voor het internationaal recht’, klinkt het. De twee Rafales zullen ‘enkele dagen’ op Kreta blijven.

Woensdag had de Franse president Emmanuel Macron het tijdelijk opvoeren van de Franse militaire aanwezigheid in de regio aangekondigd. Tegelijk riep hij Griekenland en Turkije, beide NAVO-leden, op tot overleg om de spanningen te doen afnemen.

Gas en olie

De spanningen tussen Griekenland en Turkije in de regio lopen al een tijd op als gevolg van Turkse plannen om naar olie en gas te zoeken onder de zeebodem. Turkije claimt grote stukken zeebodem als exclusief eigen onderdeel. Griekenland stelt dat Turkije binnendringt in wateren die of Grieks zijn of tot de Griekse invloedssfeer moeten worden gerekend.

Maandag ging het nog verder de verkeerde kant op, nadat Ankara een schip stuurde naar de regio ten zuiden van Rhodos. Daar zouden aanzienlijke gasvoorraden liggen. De Griekse marine kwam ter plaatse om de Turkse activiteiten in de gaten te houden.

De twee landen zijn het nooit eens geraakt over waar hun maritieme grenzen liggen. Dat leidde de voorbije jaren al regelmatig tot hoogoplopende spanningen tussen de twee landen, beide NAVO-leden.