Svetlana Tichanovskaja, oppositiekandidaat tijdens de recente verkiezingen in Wit-Rusland, verdween maandagavond enkele uren van de radar. Nu blijkt dat ze naar Litouwen is gevlucht. Dat wordt bevestigd door een Litouwse minister op Twitter.

De Wit-Russische oppositiekandidaat Svetlana Tichanovskaja was maandagavond van de radar verdwenen. Dinsdagochtend liet de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken, Linas Linkevicius via Twitter weten dat ze veilig in Litouwen was aangekomen.

Het moet toch even paniek geweest zijn bij de aanhangers van Tichanovskaja. In Wit-Rusland is het immers niet ongewoon dat tegenstanders van huidig president Alexander Loekasjenko worden tegengewerkt en bijvoorbeeld in de gevangenis terechtkomen. De man wordt ook wel ‘de laatste dictator van Europa genoemd’. Ook Linkevicius maakte zich eerder zorgen. ‘Probeer Svetlana Tichanovskaja al een aantal uur te bereiken. Zelfs haar personeel weet niet waar ze is. Bezorgd over haar veiligheid’, schreef hij in maandagavond op Twitter.

Afgelopen weekend waren het verkiezingen in Wit-Rusland. Tichanovskaja werd beschouwd als de belangrijkste tegenkandidaat van Loekasjenko. Eigenlijk was het haar echtgenoot, de populaire vlogger Sergej Tichanovski, die zou strijden voor het presidentschap. Maar die zit al sinds mei in de gevangenis.

Verkiezingsuitslag

Toen bleek dat Loekasjenko met 80 procent van de stemmen gewonnen had en Tichanovskaja zelf maar 9,9 procent behaalde - ondanks de grote steun, weigerde ze de officiële uitslag te aanvaarden. ‘Ik geloof mijn eigen ogen – de meerderheid stemde voor ons’, zei ze maandag op een persconferentie. Ze riep Loekasjenko op na te denken over een vreedzame machtsoverdracht.

Tichanovskaja heeft altijd benadrukt dat ze ‘geen politicus’ is en alleen meedoet om politieke gevangenen te kunnen bevrijden en daarna nieuwe, eerlijke verkiezingen te organiseren. Ook de Europese Unie (EU) heeft haar twijfels. ‘De bevolking van Wit-Rusland verwacht een accurate telling van hun stemmen’, klonk het op diplomatieke wijze bij Josep Borrel, de Hoge Vertegenwoordiger voor het ­Buitenlands Beleid van de EU.

Protest eist een dode

Intussen komen Tichanovskaja’s aanhangers al twee nachten op straat. In de nacht van maandag op dinsdag vonden er hevige protesten plaats. De manifestanten eisen het vertrek van Loekasjenko, die het land al sinds 1994 met harde hand leidt.

De betogers hebben zeven uur lang gedemonstreerd. Over het verloop van de protesten bestaat weinig duidelijkheid. Op foto’s zijn verschillende bloedende mensen te zien. Maar er zijn geen officiële cijfers over het aantal mensen dat gewond raakte of werd opgepakt. Eerder was wel al bevestigd dat er één dode was gevallen. Volgens de autoriteiten wilde de man een explosief naar de politie gooien, maar is het springtuig in zijn hand ontploft.

Enkele waarnemers zeggen dat het protest gewelddadiger verliep dan in de nacht van zondag op maandag. Toen raakten ongeveer honderd mensen gewond en werden zowat drieduizend manifestanten opgepakt.

‘Dit was een historische avond’, meldde de oppositiebeweging Strana dlja Zjizni na afloop. ‘De nakende overwinning op de tiran wordt stilaan zichtbaar.’ Met de inzet van rubberkogels en stungranaten tegen de eigen burgers, wordt duidelijk dat de dagen van Loekasjenko geteld zijn, zo klinkt het nog hoopvol.

Wit-Russische oppositiekandidate Tichanovskaja gevlucht naar Litouwen
Sinds de huidige president Alexander Loekasjenko opnieuw de verkiezingen won, komen de Wit-Russen massaal op straat. Foto: EPA-EFE
Wit-Russische oppositiekandidate Tichanovskaja gevlucht naar Litouwen
De oproerpolitie was opnieuw aanwezig. Foto: EPA-EFE