‘Ik had zo lang gesnakt naar rust en leegte, en toen het zover was, kon ik de klik niet maken’
‘Ik moest genieten, maar had altijd wel iets beters te doen.’ Foto: Fred Debrock

Aan de vooravond van haar veertigste moest het gebeuren. Tv-maakster Elke Neuville zou even uit de ratrace stappen, na jaren hollen – waarin ze een vertrouwd nest verliet en er een creëerde, moederloos en moeder werd. Toen liep ook de vertraging wat vertraging op.

‘The pleasure is mine.’ Dat was Elke Neu­villes motto op haar allereerste Facebook­pagina. Het motto past bij haar als een op maat gemaakte parka: de bevlogen Leuvense duizendpoot zoekt plezier in alles. Ze vindt humor in situaties waarin anderen het lachen allang is vergaan.

Sinds de geboorte van haar Facebookprofiel – zó 2008 – heeft het leven van Neuville niet stilgestaan. Niet lang na haar studie communicatie aan de KU Leuven rolde ze de tv-wereld in. Ze gold als een van de beloftevolle beeldenstormers uit de Woestijnvisstal, maar in 2011 trok ze er de deur achter zich dicht. Samen met kompanen Arnout Hauben, Mik Cops en Harald ­Hauben stampte ze het productiehuis De chinezen uit de grond.

Vanaf dag één ging het hard. Ten oorlog, Radio Gaga, Terug naar Rwanda, Meer vrouw op straat, Ontoerekeningsvatbaar … De programma’s werden (en worden) met lof overladen. ‘Ik leefde op adrenaline, ­wilde ons bedrijf mee op de rollen krijgen’, blikt ze terug. ‘Rust was iets voor later. Als het ene programma bijna af was, begon ik met groot enthousiasme aan het volgende. Mijn eigen dromen? Die schoof ik voor me uit, omdat ik er evenveel plezier aan beleef om andermans ideeën uit te werken.’

‘Toen ik na haar dood mijn mailconversatie met mama doorploegde, viel het op hoelang ze moest smeken om nog eens af te spreken. We hadden blijkbaar altijd wat beters te doen’

Tussen de programma’s door verloor Neuville op 18 april 2013 onverwacht haar moeder, veel te jong en veel te snel. Moeder Hilde was, zowel voor Elke als voor haar acterende zus Maaike, een baken van liefde. Vandaag leeft ze voort in een eindeloze stroom herinneringen, in de gedichten van vader Bruno Neuville en in de getatoeëerde roos op de enkels van haar dochters. Ze heeft nooit geweten dat haar oudste bij radiomaker Vincent Byloo de liefde zou vinden. Een coup de foudre. Elke Neuville kreeg er in één klap twee plusdochters bij en, op 31 juli 2017, een eigen exemplaar. Mia.

Mijn goesting

‘Als je het zo opsomt, is het wel wat’, lacht Elke Neuville. ‘Maar zolang je holt, doe je voort. Zelfs een kind dat uit je buik komt, blijk je wel geregeld te krijgen. Ik herinner me hoe ik op vergaderingen zat waar de ­anderen grote ogen trokken toen ik plots mijn blouse omhoogtrok om Mia borstvoeding te geven. Ja jongens, ze was twee maanden! Het is pas als je even stilstaat, dat je beseft hoe hard je gaat en hoe moe je eigenlijk wel bent.’

Stilaan rijpte in haar hoofd het idee om te resetten. Ze toetste het af in haar omgeving. ‘Sounds familiar’, lachten de vriendinnen sceptisch. Maar het was haar menens, want ze wilde nu echt eens uitzoeken waar ze nog zin in had. Een loopbaancoach reikte een aantal vragen aan, maar het plan brouwde ze zelf.

‘Ik had zo lang gesnakt naar rust en leegte, en toen het zover was, kon ik de klik niet maken’
‘Als ik anderen raad geef, denk ik achteraf: wat wil je nu tegen jezelf zeggen, Neuville?’ Foto: Fred Debrock

‘Ik zag het op een gegeven moment bijna als een laboratoriumexperiment. Waar land ik als ik alle tellers op nul zet, en van mezelf mijn goesting mag doen? Waarvoor wil ik opstaan ’s morgens? Voor wíé, dat is geen probleem, dat weet ik wel.’ De datum werd geprikt, de agenda geleegd. Op 1 mei zou Neuvilles zelfgekozen sabbatical beginnen.

‘En toen doorkruiste het coronavirus mijn plannen. Plots moest er gigantisch veel geregeld worden: draaidagen opnieuw plannen, montages vanop afstand afwerken, programma’s herdenken of verzetten, erover waken dat iedereen toch minstens deels aan het werk kon blijven … Ik had het gevoel dat ik net harder moest werken om dat bedrijf mee overeind te houden. Het was simpelweg onmogelijk om nu in bed te blijven liggen, boswandelingen te ­maken of milkshakes te drinken.’ (lacht)

Genietmomenten

Ook thuis lukte het niet bijster goed om de ratrace van zich af te schudden. Neuville: ‘Ik zat altijd in een systeem van moeten, en dat werkte nog een tijdje door. Ik moest genieten, maar altijd had ik wel iets beters te doen dan stilzitten, zoals een afwas­machine leegmaken. Dan vond ik van ­mezelf dat ik moest bakken omdat iedereen begon te bakken. Op een bepaald moment betrapte ik mezelf erop dat ik geniet­momenten begon in te plannen. Ik had zo lang gesnakt naar rust en leegte, en toen het zover was, kon ik de klik niet maken.’

Toch heeft die verplichte rust al een aantal inzichten gebracht. ‘Ideeën voor tv-programma’s komen aangewaaid uit de actualiteit, het lijkt altijd doodzonde om het ­momentum niet te grijpen. Ik probeer ­mezelf ervan te overtuigen dat het misschien wél kan wachten. Als het echt een dijk van een idee is, hoeft het misschien niet per se nu gemaakt te worden.’

‘De dood van mama heeft mij uiteraard doen inzien dat het ineens gedaan kan zijn, maar niet in die mate dat het verlammend werkt’

Mogelijk heeft de naderende veertig er iets mee te maken, ze vraagt het zich oprecht af. ‘Ze noemen het allicht niet voor niets midlife. Ik besef dat ik me niet langer kan verschuilen achter de houding van een debutant die nog maar pas komt piepen. De resterende tijd is niet eindeloos.’

Ik vraag haar of dat besef samenhangt met de dood van haar mama, zeven jaar ­geleden. Op reis in Zuid-Afrika liet Hilde Hemelaers’ grote hart haar plotsklaps in de steek. Ze werd onwel, het zag er al snel heel slecht uit. Dochters Elke en Maaike vlogen met spoed naar de andere kant van de wereld. ‘Ik denk dat we haar gaan verliezen’, zei hun vader toen ze arriveerden. ­Samen hebben ze afscheid genomen en vervolgens een fles wijn gekraakt in hun Zuid-Afrikaanse cocon. Nog elk jaar organiseren ze een vuurfeest ter ere van hun ­moeder.

‘De dood van mama heeft mij uiteraard doen inzien dat het ineens gedaan kan zijn, maar niet in die mate dat het verlammend werkt. Wél in de zin dat ik veel gemakkelijker kan kiezen tussen werk en privé: niets van wat ik op het werk moet doen, kan ooit opwegen tegen wat Mia, of mijn gezin, op dat moment nodig heeft.’

‘In de jaren voor ze gestorven is, waren Maaike en ik allebei de hemel aan het ­bestormen en hadden we even geen tijd meer voor onze ouders. Toen ik achteraf mijn mailconversatie met mama doorploegde, viel het op hoelang ze moest smeken om nog eens met ons vieren af te spreken. We hadden blijkbaar altijd wat beters te doen, en daar heb ik wel spijt van. Maar goed, ik weet zeker dat zij zelf nooit getwijfeld heeft aan het feit dat wij haar graag zagen. Dat was voor haar zo vanzelfsprekend.’

Potloden in de verpakking

Als de medewerkers van het productiehuis haar advies willen, zal ze hen áltijd aanraden om familie op de eerste plaats te zetten. Ze is naar eigen zeggen goed in anderen een kompas aanreiken, maar minder in het zelf gebruiken. ‘Als ik raad geef aan anderen, denk ik achteraf: en wat wil je nu tegen jezélf zeggen, Neuville?’ grinnikt ze. ‘Vincent confronteert me daar ook geregeld mee.’

Wat brengt de toekomst? Elke Neuville hoopt deze zomer op een herkansing. De geplande pauze mag dan mislukt zijn, de nood eraan is intact. Het zal wellicht een kortere sabbatical zijn, maar de agenda moet en zal worden geleegd. Misschien wordt ze daar niet per se gelukkiger van, maar ook dan wil ze het al doende ontdekken. Ze krijgt pretlichtjes in de ogen, ­besluit er nog een anekdote achteraan te zwieren. In de wetenschap dat er vier maagdelijk lege maanden zouden aan­komen, toog Neuville begin maart naar de speciaalzaak voor teken- en schildergerei. Ze kocht er een hele uitzet, schetsboeken, verf en kwasten toe. Wie weet zou aqua­rellen wel iets voor haar zijn, per slot van ­rekening is dat ook ‘maken’. En? Ze begint te schaterlachen. ‘Niks jong, die potloden zitten nog in de verpakking!’

Elke dag vragen we boeiende mensen hoe ze de voorbije maanden zijn doorgekomen, en waaruit ze vandaag hun veerkracht halen.

U vindt de volledige reeks op: www.standaard.be/veerkracht