Voormalige koning Juan Carlos verlaat Spanje
Foto: AFP

De voormalige Spaanse koning Juan Carlos (82), die van corruptie verdacht wordt, gaat in ballingschap. Carlos hoopt dat zijn zoon door zijn vertrek de functie van staatshoofd ‘in alle rust en kalmte’ kan uitoefenen.

Juan Carlos heeft zijn zoon, koning Felipe, in een brief laten weten dat hij besloten heeft om Spanje te verlaten. Dat laat het Spaanse koningshuis weten in een mededeling.

‘Majesteit, dierbare Felipe, met hetzelfde plichtsgevoel tegenover Spanje dat mijn koningschap geïnspireerd heeft, en vanwege de publieke weerklank die bepaalde gebeurtenissen uit mijn privéverleden hebben teweeggebracht, wil ik u helpen om uw functie in alle rust en kalmte uit te oefenen, zoals uw grote verantwoordelijkheid dat vereist. Mijn nalatenschap, en mijn eigen waardigheid als persoon, vragen dat ook van mij’, schrijft Juan Carlos in de brief.

Het gewezen staatshoofd stond onder zware druk sinds een financieel schandaal aan het licht kwam. Hij heeft belastingen ontdoken en miljoenen witgewassen. In juni heeft het Hooggerechtshof nog een onderzoek geopend naar Juan Carlos’ betrokkenheid bij een contract voor een hogesnelheidslijn in Saudi-Arabië nadat een Zwitserse krant had gemeld dat hij 100 miljoen dollar had ontvangen van de intussen overleden Saudische koning.

Nu laat hij weten dat hij het Zarzuelapaleis, waar hij 58 jaar heeft gewoond, verlaat. Wanneer Juan Carlos vertrekt, is niet duidelijk. Het is niet geweten in welk land hij gaat wonen, evenmin is bekend of koningin Sophie hem zal vergezellen. Hij zegt wel ter beschikking te blijven van het Spaanse gerecht.

Vrijwillig vertrek

‘Een jaar geleden gaf ik aan dat ik mijn institutionele activiteiten wou stopzetten. Vandaag, ingegeven door de overtuiging dat ik zo de beste dienst bewijs aan de Spanjaarden, aan zijn instellingen en aan u als koning, maak ik mijn weloverwogen beslissing over om Spanje nu te verlaten. Een beslissing die ik neem met gemengde gevoelens, maar ook met grote sereniteit. Ik was veertig jaar lang koning van Spanje en al die tijd heb ik het beste voorgehad met Spanje en met de Kroon’, staat ook in de brief.

De oud-koning stelt zijn vertrek voor als een vrijwillige beslissing, maar hij stond al onder grote druk van de regering om in ballingschap te gaan. Ook de relatie met zijn zoon vertroebelde. Koning Felipe was de onthullingen van het corrupte verleden van zijn vader beu. In maart kondigde de Spaanse koning aan dat hij afstand doet van zijn erfenis. In dezelfde periode nam Felipe zijn vaders dotatie af, goed voor jaarlijks 194.232 euro.

Koning Felipe aanvaardt zijn vertrek en bedankt zijn vader voor de beslissing. Hij onderstreept daarbij ‘het historisch belang van diens koningschap’ voor de democratie in Spanje. Juan Carlos werd in 1975 koning, na de dood van generaal Franco. In 2014 deed hij troonsafstand.

Immuniteit

Juan Carlos geniet immuniteit voor de vier decennia waarin hij koning was, dus van 22 november 1975 tot 14 juni 2014. Ook sinds zijn afgetreden geniet hij nog voorrechten, maar het Hooggerechtshof kan hem wel berechten. Hoewel de betaling van smeergeld dateert van 2008 kan Juan Carlos nog beschuldigd worden van witwaspraktijken na 2014.