Universiteiten onderzoeken eenwording Ierland
Dit bord verscheen al in 2019 op een weg vlakbij de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Foto: AP

Zes grote universiteiten gaan samen onderzoeken of de inwoners van Noord-Ierland het zien zitten om zich bij Ierland aan te sluiten. Het kan een opstap zijn naar een referendum over eenwording van het eiland.

De universiteiten gaan met Noord-Ierse burgers en organisaties praten over hun wensen en gedachten. Het onderzoek wordt uitgevoerd door University College in Londen, Queen’s University en Ulster University uit de Noord-Ierse hoofdstad Belfast, Trinity College en University College uit de Ierse hoofdstad Dublin en de universiteit van Pennsylvania uit de Verenigde Staten.

‘De werkgroep is onafhankelijk van alle regeringen en politieke partijen’, benadrukken ze. De universiteiten laten zich ook niet uit over de vraag òf er een referendum moet komen, ze willen alleen uitzoeken hoe zo’n stemming zou kunnen verlopen.

Brexit

Noord-Ierland valt onder het Verenigd Koninkrijk, maar de inwoners hebben het recht op een Iers paspoort. Bovendien is de grens met Ierland open, waardoor de pro-Ierse republikeinen in feite kunnen doen alsof ze al in Ierland wonen en onder Iers gezag vallen. Door die regel is het de laatste decennia relatief rustig in Noord-Ierland. Tijdens het Britse EU-referendum stemden de meeste Noord-Ieren ervoor in de EU te blijven, maar door de brexit vrezen Noord-Ieren dat de grens dichtgaat en dat dit tot nieuwe onrust kan leiden.

De vorige periode van geweld en onrust, The Troubles, eindigde met het Goede Vrijdagakkoord van 1998. Daarin staat dat er een referendum over eenwording moet komen wanneer de meeste Noord-Ieren zich bij Ierland lijken te willen aansluiten. ‘Recente ontwikkelingen hebben mogelijk de kans vergroot dat in de komende jaren hieraan wordt voldaan, maar er is nog niet nagedacht over de vraag hoe zo’n stemming kan worden vormgegeven’, aldus University College London.