Waarom u ook de neus moet bedekken: al uw mondmaskervragen beantwoord
Foto: afp

Het dragen van een mondmasker wordt op meer plaatsen verplicht. Maar hoe onderhoud je zo’n ding? En waarom bedekt het toch ook best de neus?

1. Waar geldt er op dit moment mondmaskerplicht?

Iedereen vanaf 12 jaar is verplicht om een mondmasker te dragen in winkels, winkelcentra, bioscopen, banken, theater-, concert- en conferentiezalen, auditoria, gebedshuizen, musea, bibliotheken, casino’s, speelautomatenhallen en gerechtsgebouwen (voor de delen die publiek toegankelijk zijn). Verschillende gemeenten kondigen ook lokale verplichtingen af voor de stadskern bijvoorbeeld. Ook op restaurant en café moet u een mondmasker aan als u rondloopt in een zaak.

Premier Sophie Wilmès dringt erop aan dat de Belgische coronamaatregelen ook in het buitenland gevolgd worden.

Voorlopig is een mondmasker nog niet verplicht op het werk, al raadt professor epidemiologie Pierre Van Damme (UAntwerpen) dat in bepaalde omstandigheden wel aan. ‘Als je alleen, of met enkele collega’s op anderhalve meter afstand, in een bureau zit, dan hoeft het niet. Wordt het druk, bijvoorbeeld in een gang, of op weg naar de koffiehoek of lift, dan doe je wel best een mondmasker aan.’

2. Hoe zet ik mijn masker best op en hoe zet ik het weer af?

Was je handen met zeep of een alcoholhoudende gel voor je het masker opzet. Zet het masker op je gezicht via de elastieken. Let op dat je de juiste zijde van het masker aan de buitenkant plaatst. Zorg dat het masker goed de mond én de neus beschermt en dat het mooi aansluit, zodat er geen openingen meer zijn tussen het masker en het gezicht. ‘En raak je mondmasker niet aan als je het draagt’, benadrukt viroloog Steven Van Gucht. Gebeurt dat per ongeluk toch, was dan opnieuw je handen.

Waarom u ook de neus moet bedekken: al uw mondmaskervragen beantwoord
Foto: Dieter Telemans

Voor je het masker afdoet, moet je eerst je handen wassen. Indien het om een wegwerpmasker gaat, gooi het dan weg in een afgesloten vuilnisbak en was nadien nogmaals je handen. Gebruik je een stoffen masker, dan kan dat gewassen en hergebruikt worden (meer info beneden).

3. Waarom moet het masker ook de neus beschermen?

Het mag dan een ‘mondmasker’ heten, voor een optimale bescherming van anderen én jezelf moet het ook de neus beschermen. ‘Wanneer je hoest, en vooral wanneer je niest, komen er ook druppels vrij via je neus’, legt Steven Van Gucht van Sciensano uit. ‘En ook bij het ademen komen er druppeltjes vrij.’ Iemand bij wie het mondmasker de neus niét beschermt, kan deze druppels dus makkelijk verspreiden.

‘Het is trouwens ook belangrijk voor je eigen bescherming’, zegt Van Gucht. ‘De neus kan ook druppels opnemen. Wanneer het mondmasker de neus bedekt, gebeurt dat niet.’

3. Hoe vermijd ik dat het masker afzakt?

Waarom u ook de neus moet bedekken: al uw mondmaskervragen beantwoord
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block met een kruis in haar elastiekjes. Foto: VTM Nieuws

Sommige maskers zakken na een tijdje af tot onder de neus. Daarom is het belangrijk dat het masker en de elastieken niet te groot zijn. Pas de elastieken aan indien het masker afzakt. Als je onderweg bent of geen tijd hebt om deze aan te passen, kan je een kruis in de elastieken leggen.

5. Waar moet ik op letten als ik een mondmasker draag?

Geen enkele coronamaatregel is belangrijker dan een andere, gaf viroloog Marc Van Ranst recent nog aan. We kunnen dus niet alles op de mondmaskers zetten en geen afstand van elkaar meer houden. Ook al zijn mondmaskers nu op meer plaatsen verplicht, ook afstand houden en handen wassen zijn nog belangrijk om de coronapandemie tegen te houden.

6. Hoe was ik een mondmasker?

Het mondmasker moet elke acht uur worden vervangen of elke vier uur als het gaat om intensief gebruik – bijvoorbeeld een leerkracht die lesgeeft – of wanneer het nat of zichtbaar vies wordt.

Is het masker herbruikbaar, dan kan je het uiteraard wassen. ‘Dat was je het zoals je kleren wast, en het kan ook gewassen worden met andere kleren, op 60 graden’, zei viroloog Marc Van Ranst eerder al. Heb je niet elke dag was en wil je het milieuvriendelijk houden, dan kan je het ook in kokend water steken met wat zeep erbij. ‘Zo wasten onze grootouders uiteindelijk ook’, aldus de viroloog.

Van Gucht raadt het af om mondmaskers enkele dagen buiten te hangen in plaats van te wassen. ‘In principe sterft het virus wel na ongeveer drie dagen, zeker in de zomer bij temperaturen van twintig graden. Maar hygiënisch is het niet’, aldus de viroloog. ‘Je draagt je mondmasker op je mond en daar zitten toch veel bacteriën.’ Beter wassen dus.

7. Hoe bewaar ik een mondmasker?

Het masker moet op een hygiënische manier behandeld worden. ‘Je mag je masker niet laten rondslingeren op bijvoorbeeld de koffietafel’, zegt Van Gucht. Je steekt het dan beter in een stoffen zakje of in een doosje. De stoffen zak kan dan samen met je mondmaskers gewassen worden, en het doosje om de zoveel tijd gereinigd. Stop het masker ook niet in de diepvries of ijskast. ‘Het virus bewaart net goed bij koude temperaturen en heel lang bij vriestemperaturen’, zei viroloog Steven Van Gucht eerder.

Wanneer op je op stap bent, kan je het masker in een enveloppe steken, stelt Van Gucht voor. ‘Als het masker vochtig is, lijkt het me niet al te best om het in een plastic zakje te steken omdat het dan kan schimmelen.’

8. Mag ik een gelaatsscherm dragen?

In het Koninklijk Besluit over de mondmaskerplicht staat dat wanneer het om medische redenen niet mogelijk is om een mondmasker te dragen, een gelaatsscherm mag worden gebruikt. Van Ranst twitterde echter al dat hij dat geen veilig masker vindt. Ook Van Gucht stelt dat stoffen maskers veiliger zijn. ‘Een gelaatsscherm is beter dan niets, maar een masker heeft ook een absorptie- en filterfunctie.’ Een scherm heeft die functies niet: de druppels kunnen blijven hangen. ‘Bovendien sluit het niet goed aan je gezicht aan. Er zit nog zo’n twee centimeter tussen’, klinkt het.

Voor doven, slechthorenden en mensen die vaak met hen omgaan, bestaat er een ‘venstermasker’. Het patroon is te vinden via maakjemondmasker.be.

9. Werken mondmaskers?

Ja. Doordat het mondmasker je neus en mond bedekt, houdt het druppels tegen. Aangezien het nieuwe coronavirus kan worden doorgegeven via druppels, is dit een goede manier om de pandemie in te dijken.

Waarom u ook de neus moet bedekken: al uw mondmaskervragen beantwoord
Foto: Belgische overheid

Dat blijkt ook uit verschillende studies, waaronder eentje die gepubliceerd werd door The Royal Society, de Britse academie voor wetenschappen. De onderzoekers stellen dat ‘wanneer mondmaskers de hele tijd door burgers worden gedragen (niet alleen vanaf het moment dat de symptomen verschijnen), het reproductiegetal daalt’. Dat is belangrijk, want wanneer de R-waarde onder 1 ligt, krimpt de epidemie. Zelfs wanneer mondmaskers maar voor 50 procent effectief zijn in het vangen druppels. ‘Het effect is het grootst wanneer elke burger een mondmasker draagt’, klinkt het.

10. Welke soort maskers zijn er en welke beschermen het best?

‘Eenieder is vanaf de leeftijd van 12 jaar verplicht om de mond en de neus te bedekken met een masker of elk ander alternatief in stof’, staat er in het Koninklijk Besluit. Een sjaal zal je geen boete opleveren. Een sjaal is echter veel minder effectief dan bijvoorbeeld het mondmasker dat de overheid voorzien heeft. Een overzicht van alle mondmaskers en hun rendement vind je hier.

11. Moet een baard en/of snor geschoren worden om het masker correct te dragen?

Neen, dat hoeft niet. ‘Aangezien een mondmasker dient om anderen te beschermen, is het niet heel belangrijk dat het masker perfect op je gezicht past’, aldus de coronawebsite.

12. Wat moet ik doen wanneer ik moet niezen of hoesten?

Je mag hoesten in het masker. Als je moet niezen, doe dan bij voorkeur eerst het masker af en nies in een papieren zakdoek die je daarna weggooit. Als het mondmasker nat of vuil is, vervang het dan.

13. Hoe belet ik dat mijn bril aandampt?

Voor brillendragers kan een mondmasker leiden tot het aandampen van hun glazen. Dit kan verholpen worden door anticondensdoekjes en -spray. Of je kan je glazen met zeepwater wassen net voordat je het masker wilt opzetten. Schud het lichtjes droog en laat het daarna drogen.

14. Veroorzaken mondmaskers acne?

Niet maskers, maar onze hormoonhuishouding en verkeerd gebruik van cosmeticaproducten blijven de voornaamste uitlokkers van acne, naast een erfelijke voorbeschikking. Lees meer hier.