Conservatieven eisen verkiezingszege op in Kroatië
Foto: AFP

In Kroatië heeft zittend premier Andrej Plenkovic in de nacht van zondag op maandag de overwinning opgeëist. Met zo’n 90 procent van de stemmen geteld, heeft zijn partij HDZ 68 van de 151 zetels in het parlement binnengehaald. De sociaal-democratische oppositie (SDP) staat op 42 zetels.

In het hoofdkwartier van HDZ riep Plenkovic zich zondagnacht uit tot toekomstig regeringsleider. ‘Dit resultaat, deze overwinning betekent een engagement voor ons’, klonk het. ‘We hebben een moeilijk mandaat achter de rug. Maar de uitdagingen die voor ons liggen, zijn nog moeilijker.’

SDP-topman Davor Bernardic erkende zijn nederlaag en feliciteerde zijn tegenstander.

De conservatieven scoorden in elk geval beter dan verwacht. Op basis van de peilingen ging men uit van een nek-aan-nekrace tussen HDZ en SDP.

De conservatieven zullen wel een partner nodig hebben om een meerderheidsregering op poten te zetten. Een grote coalitie tussen HDZ en SDP lijkt de meest stabiele optie voor Kroatië, dat wegens het ­tegenvallende toerisme door de pandemie voor een zware economische crisis staat. Maar zowel Plenkovic als Bernardic sloten tijdens de campagne die optie uit.

Mogelijk kijkt Plenkovic daarom naar de uiterst rechtse partij van de zanger Miroslav Skoro, die ooit deel uitmaakte van de HDZ, maar net als andere kopstukken de deur achter zich dicht trok. De partij van Skoro is met 15 zetels de derde grootste in Kroatië. Maar dit resultaat is slechter dan verwacht. Skoro liet ook al uitschijnen dat hij enkel een coalitie met HDZ wil vormen indien Plenkovic geen premier zou worden.

Die laatste kan echter ook nog uit een reeks kleinere partijen kiezen. De partij Most heeft acht zetels, het links-groene platform Mozemo zes, de liberale SSIP twee zetels en de liberale Kroatische Volkspartij één zetel.

Von der Leyen in de fout

Het lijkt erop dat de voorzitster van de Europese Commissie de gedragscode overtrad door openlijk de Kroatische regeringspartij HDZ te steunen. In een filmpje betuigden ­kopstukken van de christendemocratische Europese Volkspartij (EVP) aan de vooravond van de Kroatische verkiezingen hun steun aan de HDZ, de partij van premier Andrej Plenkovic. Ook Ursula von der Leyen, die deel uitmaakt van de EVP, nam de campagneslogan in de mond in het spotje.

Ze poseerde daarbij in het Berlaymontgebouw van de Commissie. In artikel 9 van de gedragscode voor Europese commissarissen staat nochtans uitdrukkelijk: ‘De leden onthouden zich van publieke verklaringen of ­uitspraken namens een politieke partij of sociale partnerorganisatie waarvan zij lid zijn, behalve wanneer zij zich verkiesbaar stellen of deelnemen aan een verkiezingscampagne. Dat laat het recht van de leden om hun persoonlijke mening te uiten, onverlet.’

Maar dat laatste bleek hier niet het geval, aangezien de video ­expliciet verwees naar Von der Leyens titel en opgenomen werd in het Berlaymontgebouw in plaats van bijvoorbeeld in een parkje in de buurt. Op Twitter ­erkende de woordvoerder van Von der Leyen dat een en ander is ­misgelopen.