Experten over mondmaskerdebat: ‘Wees consequent en verplicht ze'
Pierre Van Damme. Foto: BELGA

Er komt dan toch geen eenduidige 'ja' voor een mondmaskerverplichting in winkels. De virologen toonden zich grote voorstander, maar moesten uiteindelijk plooien voor andere leden van de GEES.

De Nationale Veiligheidsraad besliste om mondmaskers niet te verplichten in supermarkten. Nochtans waren GEES-leden Marc Van Ranst en Erika Vlieghe daar openlijk voorstander van. Maar premier Sophie Wilmès (MR) wees erop dat de GEES uiteindelijk zelf niet pleitte voor een verplichting.‘Ik begrijp niet wat er in de GEES gebeurd is’, zegt professor epidemiologie Pierre Van Damme (UAntwerpen) in een reactie aan De Standaard. ‘We zaten met de experten op dezelfde golflengte. Zeker als mensen met hun gezinsbubbel naar de winkel mogen en de limiet van dertig minuten niet meer geldt. Dan zullen er meer mensen per vierkante meter aanwezig zijn. Wees dan consequent, en verplicht dan het mondmasker.’

Ook voor evenementen binnen, waar vanaf augustus tot 400 mensen toegelaten zijn, vindt Van Damme het logisch om mondmaskers te verplichten.

Dat een mondmasker mogelijk toch verplicht wordt als het aantal besmettingen opnieuw stijgt, vindt Van Damme heel laat. ‘Ik geloof dat het beter is om te voorkomen dan te genezen.’

Doordat Van Ranst en Vlieghe voor de Veiligheidsraad al aankondigden dat een mondmasker verplicht zou moeten worden, dreigt mogelijk verwarring te ontstaan. Maar Van Damme is niet van mening dat de experten voor hun beurt spraken. ‘De discussie over een verplichting gaat al enkele weken mee. Uit onze bevraging blijkt dat daar een groter draagvlak voor is bij ouderen, vrouwen en mensen die een covid-19-geval kennen in hun omgeving.’

Mondmaskervriendelijk beleid

Nu de verplichting er niet gekomen is, pleit Van Damme ervoor om aan te geven dat het wel sterk aanbevolen is. ‘Een winkel kan bijvoorbeeld aangeven dat er een “mondmaskervriendelijk beleid” geldt.’

Ook viroloog Marc Van Ranst had liever een verplichting gezien, zei hij in het VTM-journaal. ‘“Sterk aanraden”, werkt niet’, aldus Van Ranst. ‘Als we belastingen sterk zouden aanraden, zou niemand die betalen.’ Het argument dat de cijfers de goede richting uitgaan kan Van Ranst ook niet overtuigen: ‘Een preventieve maatregel werkt nu eenmaal best als hij vooraf genomen wordt’. Toch heeft hij begrip voor de uiteindelijke beslissing en heeft hij het over een ‘eerbaar compromis’.

Ook Erika Vlieghe blijft persoonlijk achter een verplichting staan, maar begrijpt dat de beslissing niet alleen bij de virologen ligt. 'Wij vertegenwoordigen een groep van tien', zegt ze in Terzake. 'Daardoor moeten we bij de andere leden van de GEES een draagvlak vinden. Wat er nu op tafel lag, was een genuanceerd voorstel.'

Hoe dan ook blijft Vlieghe pleiten voor bewustwording op alle vlakken. 'We moeten blijven hameren op het belang van afstand houden, op het niet samenkomen met te veel mensen, op de noodzaak aan handhygiëne.' Als het dan toch niet tot een verplichting komt, roept de virologe op om op z'n minst meer gewoon te worden aan een masker. 'Het mondmasker moet niet iets bizar worden. We moeten eraan gewend geraken zoals dat nu al het geval is in heel wat buurlanden die snel de omschakeling hebben gemaakt.'