Meer dan dertig jaar na val van de Muur krijgt Lenin standbeeld in Duitsland
Foto: AFP

In de Duitse stad Gelsenkirchen is een standbeeld van Vladimir Lenin onthuld. Dat de Russische revolutionair uitgerekend gehuldigd wordt in een periode waarin veel monumenten van historische figuren ter discussie staan, is opmerkelijk.

Het is de Marxistisch-Leninistische Partij Duitsland (MLPD) die voor de primeur zorgde. Meer dan dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur staat er opnieuw een standbeeld van Lenin in Duitsland. Voor hun partijbureau in Gelsenkirchen, in het Roergebied, onthulde het afgelopen weekend het twee meter hoge beeld, dat al in 1957 in het toenmalige Tsjecho-Slowakije gegoten werd. Voor zo’n 500 aanwezigen verklaarde MLPD-voorzitter Gabi Fechtner dat de in 1924 overleden Lenin een ‘pionier van wereldhistorische betekenis’ was en een ‘voorvechter van vrijheid en democratie voor de massa’. Volgens Fechtner leven we in een tijd waarin kritiek op het kapitalisme alomtegenwoordig is, waardoor er nood is aan een discussie over socialisme als alternatief.

Onderdrukking en terreur

De timing is opmerkelijk. Zowat overal ter wereld staan standbeelden van historische figuren met een discutabel verleden ter discussie. In Duitsland blijft een grote beeldenstorm voorlopig uit. Alleen de ‘ijzeren kanselier’ Otto Von Bismarck staat in het licht van de Black Lives Matter-beweging in het oog van de storm. Von Bismarck, geroemd om de Duitse eenmaking in 1871, hield in 1884 de Conferentie van Berlijn, waarop Afrika verdeeld werd onder de Europese grootmachten.

Ondanks de focus op Von Bismarck, krijgt Lenin niet zomaar een vrijgeleide. Burgemeester Frank Barinowski, van de socialistische SPD-partij, kan het moeilijk aanvaarden dat er plots een beeld van de communistische leider in zijn stad staat. Ook de districtsvertegenwoordiging Gelsenkirchen-West spaart de kritiek niet. Volgens hen stond Lenin voor geweld, onderdrukking, terreur en verschrikkelijk menselijk lijden. Het probeerde de onthulling zelfs te ondermijnen door een bouwstop, maar die werd verworpen door de hoogste administratieve rechtbank van de deelstaat Noordrijn-Westfalen. Een honderdtal betogers trokken op de dag van de onthulling ook de straten op.

Meer dan dertig jaar na val van de Muur krijgt Lenin standbeeld in Duitsland
‘Geen plaats voor Lenin’ kopt een banner aan het plein. De komst van het standbeeld stuit op heel wat kritiek Foto: AFP

Oktoberrevolutie

Dat de revolutionaire Lenin bij heel wat mensen ter discussie staat, mag geen verrassing heten. Zeker niet in Duitsland, dat in de tweede helft van de vorige eeuw getekend werd door de Koude Oorlog en de opsplitsing van het land in het kapitalistische westen en het communistische oosten. Toen de Berlijnse Muur in 1989 viel en de Sovjet-Unie twee jaar later ontbonden werd, werd dat gezien als een overwinning op het communisme. Dat uitgerekend Vladimir Lenin een standbeeld krijgt in Gelsenkirchen, in het voormalige West-Duitsland, doet dus wenkbrauwen fronsen.

Lenin stond in 1917 als leider mee op de barricaden van de bolsjewistische Oktoberrevolutie, die uiteindelijk tot een omverwerping van het tsaristische systeem en de oprichting van de Sovjet-Unie leidde. Zijn bewind stond bekend als zeer repressief tegenover politieke tegenstanders en mensen die hij ‘vijanden van de revolutie’ noemde. Onder andere de voormalige tsaar Nicholas II en zijn gezin, en heel wat leden van de Russische intelligentsia kwamen om. Lenin werd na zijn dood opgevolgd door Joseph Stalin, maar ging wel de geschiedenisboeken in als de vader van de Sovjet-Unie. Zijn lichaam ligt opgebaard in een mausoleum op het Rode Plein in Moskou.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig