Joachim Coens wil koninklijke reactie op koloniaal verleden
Foto: BELGAIMAGE

Volgens de voorzitter van de CD&V, Joachim Coens, is de koning de aangewezen persoon om een erkenning te bieden voor de wandaden die Leopold II pleegde in Congo. ‘Het moet erkend worden dat dit een probleem is geweest op sommige facetten’, zei hij in De Afspraak. ‘En ik denk dat de koning de meest aangewezen persoon is.’

Mocht de koning zich over het koloniaal verleden van ons land uitspreken, moet dat hoe dan ook gedekt worden door de regering. ‘Uiteindelijk is het de politiek die de verantwoordelijkheid draagt voor de uitspraken van de koning’, zei Coens nog in De Afspraak. ‘Dus dat moet daar ook aangekaart worden.’ Coens denkt aan de verjaardag van de onafhankelijkheid van Congo, op 30 juni, als een goed moment.

Aanleiding voor de discussie zijn de (borst)beelden van Leopold II in tal van steden in ons land, die opnieuw toegetakeld werden in de slipstream van de antiracismebetogingen. Kortrijk veranderde de naam van zijn Leopold II-laan, en de KU Leuven haalde een buste van de vroegere koning weg. De discussies laaien ook elders, zoals in Oostende, hoog op. Daarom zal Vlaams minister van Samenleven Bart Somers (Open VLD) een groep van specialisten samenstellen die de gemeenten moeten bijstaan bij dergelijke discussies. Volgens Somers dwingt de dood van George Floyd ons na te denken over ‘hoe we omgaan met de donkerste blad­zijden uit ons verleden’.

De kritiek op de beelden gaat terug naar het regime dat Leopold ­installeerde in Congo aan het einde van de 19de eeuw. Het regime berustte minder op kolonisering, maar op economische uitbuiting.

Vincent Van Quickenborne voorzichtig

Op Radio 1 kreeg Vincent Van Quickenborne (Open VLD) vanmorgen ook de vraag voorgeschoteld of ons land zich moet excuseren. Hij bleef wat op de vlakte.

‘Ik denk dat we in dialoog moeten gaan met Congo en in het reine moeten komen met het verleden. De dialoog met Congo kan leiden tot een bepaalde stellingname van de regering over het verleden.’ Maar hij beklemtoonde vooral dat discriminatie hier en nu nog een probleem is op de huurmarkt, de arbeidsmarkt ... en de aanpak daarvan is veel belangrijker voor iedereen met allochtone roots, zei hij.

Van Quickenborne is, omdat hij een paar jaar staatssecretaris was, trouwens commandeur in de orde van Leopold II. Hij had er destijds voor gekozen om daar geen onderscheiding voor te krijgen maar hij heeft de titel wel. ‘Ik kan daar geen afstand van doen blijkbaar. Als ik dat wel kon, dan deed ik het.’

Prins Laurent

Prins Laurent zijn mening over het debat al laten blijken, hij vraagt begrip voor koning Leopold II. ‘U moet maar eens zien wat Leopold II allemaal gedaan heeft voor België’, zegt Laurent in de kranten van Sudpresse. ‘Hij heeft parken laten aanleggen in Brussel en vele andere dingen. U moet ook weten dat er veel mensen voor koning Leopold II werkten. En zij hebben echt misbruik gepleegd. Maar het is niet zo dat Leopold II dat allemaal zelf gedaan heeft. Hij is nooit in Congo geweest.’