KU Leuven haalt buste Leopold II weg
Rector Luc Sels.

KU Leuven heeft beslist om het standbeeld van koning Leopold II weg te halen. De buste heeft geen functie behalve de persoon te eren, schrijft rector Luc Sels. ‘Leopold II is niet het soort persoonlijkheid dat we als KU Leuven-gemeenschap een dergelijke plaats willen toekennen.’

De buste van de voormalige vorst staat nu in de universiteitsbibliotheek. Die wordt weggehaald en opgeborgen in het depot, schrijft Sels. ‘Want, in lijn met mijn betoog, moet ik concluderen dat ze geen speciale historische of artistieke waarde heeft’, schrijft de rector. ‘Ze dient niet om geschiedkundige feiten te duiden of te illustreren. Ze wordt (op dit moment) niet vergezeld van enige duiding of informatie.’

Daarom concludeert de rector dat de enige reden dat de buste er staat is om ‘een historische persoonlijkheid te eren’. En dat is een stap te ver gezien het koloniale verleden dat niet voldoende belicht wordt, vindt hij. ‘Ik stel met velen vast dat Leopold II niet het soort persoonlijkheid is dat we als KU Leuven-gemeenschap een dergelijke plaats willen toekennen.’ De voorbije dagen verzamelde een petitie die opriep om de beelden in Leuven te verwijderen meer dan 5.000 handtekeningen.

De Leuvense universiteit volgt daarmee het voorbeeld van de universiteit van Bergen. Een standbeeld van Leopold II werd daar dinsdag verwijderd en belandde in de universitaire collectie. Gisteren werd ook al het standbeeld van Leopold II in Ekeren weggehaald van zijn sokkel voor een restauratie. Het beeld werd recent met verf beklad en in vuur gestoken. De burgemeester is niet zeker of het standbeeld nog zal terugkeren. Ook het beeld op de Troonplaats in Brussel is beklad.

Maar KU Leuven stopt niet bij het weghalen van het beeld. ‘Een universiteit mag zich niet beperken tot symboolmaatregelen’, schrijft rector Luc Sels. Hij wil inzetten op duiding en bouwen aan een inclusieve universiteit. Daarom buigt een groep experts zich nu over wat de volgende stap moet zijn en of de buste nog terugkeert naar de publieke ruimten van de universiteit. ‘Als dat gebeurt, zal het zijn in het kader van een zinvolle activiteit ter ondersteuning van “ideas we choose to lift up”.’

In Leuven ijvert PVDA voor de verwijdering van een standbeeld van Leopold II op het stadhuis tegen 30 juni, de zestigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Congo. De partij wil het vervangen door een standbeeld van Thomas Kanza, de eerste Congolese student die toegang kreeg tot de KU Leuven.

De vraag om beelden van en verwijzingen naar Leopold II te verwijderen of van duiding te voorzien klinkt luider sinds de protesten rond Black Lives Matter weer opflakkerden. Dat gebeurde nadat in de Verenigde Staten George Floyd, een zwarte man, werd gedood door een witte agent.