Oud-minister Defensie haalt uit naar Trump
Jim Mattis, archiefbeeld. Foto: AP

Jim Mattis, oud-minister van Defensie onder Donald Trump, heeft woensdag in The Atlantic hard uitgehaald naar de wijze waarop de Amerikaanse president de protesten tegen racisme en politiegeweld aanpakt.

‘In mijn leven is Trump de eerste president die niet probeert om de Amerikanen te verenigen. Hij doet niet eens alsof. In plaats daarvan probeert hij ons te verdelen’, laakt Mattis in een mededeling die gepubliceerd werd op de site van The Atlantic.

‘Woedend en geschokt’

Sinds de zwarte Amerikaan George Floyd omkwam door politiegeweld, wordt in tal van Amerikaanse steden dagelijks gemanifesteerd tegen racisme, politiegeweld en sociale ongelijkheid. Honderdduizenden mensen betoogden vreedzaam, maar het kwam ook tot rellen en plunderingen. Trump dreigde er de voorbije dagen mee het leger in te zetten.

Mattis heeft naar eigen zeggen ‘woedend en geschokt’ de gebeurtenissen van de voorbije week gadegeslagen. ‘We zijn getuige van de gevolgen van drie jaar zonder volwassen leiderschap’, luidt de aanklacht van Mattis. Hij vindt dat de betogers met recht en rede gelijke rechten opeisen en roept de Amerikanen op om bestuurders ‘die spotten met onze grondwet te verwerpen en verantwoordelijk te stellen’.

Mattis is een van de meest gewaardeerde militairen in de Verenigde Staten. In december 2018 stapte hij op als minister van Defensie uit protest tegen de beslissing van Trump om de Amerikaanse troepen terug te trekken uit Syrië. Het is de eerste keer sinds zijn vertrek dat hij zijn ongezouten mening geeft over zijn vroegere baas. Het komt ook zelden voor dat een president zo hard wordt aangepakt door een oud-minister.

In lijn met huidige minister van Defensie

Ook de huidige minister van Defensie, Mark Esper, liet woensdag verstaan dat hij er geen voorstander van is om het leger in te zetten. 'De optie om actieve strijdkrachten in te zetten mag alleen worden gebruikt als een laatste redmiddel, en alleen in de meest urgente en nijpende situaties’, aldus Esper tijdens een persmoment. ‘We bevinden ons nu niet in een van die situaties.’

Esper gaf ook aan geen idee te hebben gehad wat de plannen van president Trump waren maandag. Toen bezocht hij na een persconferentie St. Johns Episcopal Church. De president liet zich bij de kerk fotograferen met een bijbel in de hand. Betogers in de buurt van de kerk, die zondagavond werd beschadigd in de schermutselingen, werden hardhandig verdreven. ‘Ik dacht dat ik twee dingen ging doen’, aldus Esper. ‘De schade bekijken en de troepen toespreken. Waar we precies heengingen wist ik niet. Ik wilde de schade opmeten. Ik doe mijn uiterste best om apolitiek te blijven en situaties die politiek lijken, te vermijden.’

Nieuwszender CNN meldt op gezag van ‘drie bronnen die vertrouwd zijn met het denken van het Witte Huis’ dat Trump en andere topfunctionarissen in het Witte Huis ‘niet blij’ waren met de uitlatingen van Esper.