Terwijl enkele straten verderop betogers hardhandig uiteen werden gedreven met traangas en rubberkogels, had de Amerikaanse president het in een toespraak maandagavond heel kort over de ‘walgelijke’ dood van George Floyd. Hij focuste op het beëindigen van de rellen. Daarvoor wil hij het leger inzetten.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft maandag het inzetten van ‘duizenden zwaarbewapende soldaten’ en politieagenten in Washington aangekondigd, tijdens een korte toespraak in de rozentuin van het Witte Huis.

In veel Amerikaanse steden vinden al enkele dagen rellen plaats, naast de vreedzame protesten als reactie op de dood van de zwarte man George Floyd tijdens een arrestatie door een witte politieman in Minneapolis. Trump hekelde de daden van ‘binnenlands terrorisme’, en beloofde de orde in de Verenigde Staten te herstellen.

‘Ik ben jullie president van recht en orde en een bondgenoot van alle vreedzame betogers. Maar de laatste dagen wordt ons land in de greep gehouden door professionele anarchisten, gewelddadige menigtes, brandstichters, plunderaars, criminelen, relschoppers, Antifa en anderen.’ Hoewel autoriteiten in Minnesota zondag verklaarden dat ‘white supremacists’, extreemrechtse blanke racisten, zich waarschijnlijk mengen onder de protesten om rellen op te stoken, liet Trump op Twitter verstaan daar geen indicaties van te zien. En te geloven dat dit georganiseerd is door Antifa, een militant antifascistisch netwerk.

‘Een aantal staats- en lokale regeringen heeft gefaald om de nodige actie te nemen om hun inwoners te beschermen’, zei Trump in zijn toespraak. ‘Maar ons land wint altijd. Dat is waarom ik onmiddellijke presidentiële actie neem om het geweld te stoppen en de veiligheid in Amerika te herstellen. Ik maak alle beschikbare federale middelen vrij, civiel en militair, om de rellen en plunderingen te stoppen, de vernieling en brandstichting te beëindigen, en om de grondrechten van gehoorzame burgers te beschermen, inclusief het recht op het dragen van wapens.’

Geweld onderdrukken

Hij dreigde er ook mee om het leger in te zetten als gouverneurs er niet in slagen om het geweld te stoppen, en de Nationale Garde niet inzetten zoals hij dat heeft gevraagd. 'Als de stad of staat weigert om actie te ondernemen, zal ik het Amerikaanse leger inzetten, en het probleem snel oplossen voor hen’, klonk het.

Trump zei ook de hoofdstad Washington DC te zullen beschermen. ‘Wat hier gisteravond gebeurd is, was een schande.’ De president verklaarde ‘duizenden en duizenden’ zwaarbewapende soldaten, militair personeel en ordediensten in te zetten om de rellen te stoppen, en een avondklok in te stellen.

Eens het recht en de orde zijn hersteld, belooft hij de getroffen zaken en gezinnen te helpen. ‘We mogen nooit toegeven aan woede en haat. Als kwaadwilligheid en geweld heersen, is geen van ons vrij. Ik onderneem deze acties vandaag vastberaden en met een oprechte, passionele liefde voor ons land. Onze beste dagen liggen voor ons’, meent hij.

Raciale ongelijkheden

Aan het begin van zijn toespraak had Trump het erg kort over de 'walgelijke' dood van George Floyd. Hij repte echter met geen woord over de raciale ongelijkheden of over het politiegeweld in zijn land, problemen die tijdens de protesten net aangekaart worden.

Tijdens het persmoment zette de politie traangas in om betogers wat verderop bij het park Lafayette Square uiteen te drijven. Trump sloot zijn toespraak af met de mededeling dat hij zijn respect ging betuigen aan een ‘heel, heel speciale plek’. Daarna ging hij te voet naar de St. Johns Episcopal Church, dichtbij het park en het Witte Huis, die zondagavond beschadigd werd door betogers. Politieagenten te paard duwden manifestanten opzij om de weg voor de president vrij te maken.

Veel mensen uitten kritiek op deze actie van Trump. De Democratische presidentskandidaat Joe Biden 'kan niet geloven' dat Trump ‘het leger inzet voor een fotomoment’. Ook de bisschop in Washington van de Episcopaalse Kerk, waaronder de kerk die de president bezocht valt, uitte haar woede.