Opvallende periode van oversterfte lijkt voorbij
De woonzorgcentra werden zwaar getroffen door de coronacrisis. Foto: pvw

De opvallende periode van oversterfte als gevolg van het nieuwe coronavirus lijkt voorbij in ons land. Mogelijk treedt het oogsteffect in.

‘Vanaf 11 mei is er geen oversterfte meer waargenomen, maar dit zal volgende week moeten worden bevestigd’, stelt het epidemiologisch rapport van vandaag.

Tussen 16 maart en 10 mei werden er 8.127 extra sterfgevallen (47% oversterfte) waargenomen tegenover wat in vergelijking met de voorbije vijf jaar werd verwacht. Het totaal aantal sterfgevallen (door alle doodsoorzaken, niet enkel corona dus) nam tussen 16 maart en 12 april elke week aanzienlijk toe. De piek in oversterfte (668 sterfgevallen op 10 april) viel ongeveer samen met de piek in coronadoden (343 sterfgevallen op 12 april). Vanaf 13 april daalde het aantal sterfgevallen. In de week van 11 mei geven de voorlopige cijfers een ondersterfte aan (-2 procent).

Oogsteffect

Dat na een periode van oversterfte ondersterfte volgt, ligt in de lijn van verwachting. Dat wordt in de epidemiologie het ‘oogsteffect’ genoemd, een compensatie na uitzonderlijke oversterfte.

‘Het oogsteffect veronderstelt dat covid-19 veel sterfgevallen heeft veroorzaakt en dat de ziekte vooral sterfgevallen heeft veroorzaakt bij de meest kwetsbare mensen die waarschijnlijk in de volgende weken of maanden zouden zijn gestorven door een andere oorzaak’, stelde Sciensano eerder. ‘Er wordt heel vaak een ondersterfte waargenomen na de uitzonderlijke gebeurtenis.’

Dat effect zien we bijvoorbeeld ook na een zware griepgolf of hittegolf. De ondersterfte betekent niet dat we van het virus verlost zijn.

 

België bij zwaarst getroffen landen

Uit de oversterftecijfers kunnen we afleiden dat België zwaar getroffen is door het coronavirus. Er vallen bij ons relatief meer doden dan in veel andere Europese landen. Dat België zwaarder getroffen is door de epidemie wordt ook door een nieuwe rangschikking bevestigd. De Britse krant Financial Times zette de cijfers met oversterfte naast elkaar: er zijn tot nu toe in ons land per miljoen inwoners bijna achthonderd méér doden gevallen dan anders in dezelfde periode.

Alleen Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Italië doen slechter. De oversterfte is een betrouwbare maatstaf om de impact te vergelijken.