camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

 

Een relancebeleid op maat van alle generaties

Nee, Jan-Emmanuel De Neve wil geen ‘coronataks’ heffen op ouderen. Het beleid moet er rekening mee houden dat de crisis elke generatie op een andere manier treft.

Wie? Professor economie, University of Oxford, en directeur, Wellbeing Research centre, Oxford.

Wat? Ouderen lopen een groter risico om te sterven aan het coronavirus: zij hebben bescherming nodig. Jongeren dreigen harder getroffen te worden door de economische gevolgen: zij hebben ondersteuning nodig.

In navolging van een interview voor VRT Nieuws ben ik ongewenst terechtgekomen in een mediastorm (DS 14 mei). Voor alle duidelijkheid: ik ben geen voorstander van een taks op ouderen en dat voorstel ligt niet op tafel. Mijn ongelukkige opmerking zat in de marge van een lang interview en is gebruikt om controverse te creëren.

De heftige reacties maken duidelijk dat de intergenerationele dimensie van de coronacrisis een gevoelige snaar raakt. Het loont de moeite om het thema in te vullen met recente cijfers en om samen na te denken over mogelijke manieren om zo goed mogelijk voor alle generaties – ook de toekomstige – te kunnen zorgen in deze moeilijke periode.

Depressie en angst

Het coronavirus pakt mensen met een verminderd immuunsysteem véél harder aan. Het baanbrekende werk van de virologen aan Imperial College London toonde aan dat de ‘infection fatality ratio’, de sterftegraad, rond 0,002 procent ligt voor kinderen onder de 10 jaar, dat ze stijgt naar 0,03 procent voor jongeren tussen 20 en 30 jaar, en dat ze heel snel verder stijgt naar meer dan 5 procent voor mensen tussen 70 en 79 jaar, en naar 10 procent voor ouderen boven de 80 jaar. De gezondheid van de oudere generaties is dus veel gevoeliger voor het coronavirus. Het is verbijsterend dat die cijfers, die al lang bekend zijn, niet méér wegen op het beleid – en het publieke debat – in België, en dat er niet meer is gedaan om ouderen te beschermen.

De heftige reacties op mijn interview tonen dat de inter­generationele dimensie van de coronacrisis een gevoelige snaar raakt

De economische gevolgen van de crisis en het daaropvolgende beleid raken iedereen, maar de jongere generaties het hardst. Hun scholing wordt onderbroken, ze riskeren het snelst hun job te verliezen en hebben meestal minder financiële reserve om op terug te vallen. In cijfers voor het Verenigd Koninkrijk waar ik toegang toe heb, zien we dat jongere generaties met meer financiële stressfactoren te maken krijgen.

Dat vertaalt zich in het mentale welzijn. Jongeren tussen 18 en 30 jaar gaan tweemaal zoveel onder depressie en angst gebukt in vergelijking met ouderen boven de 60 jaar. De algemene levenstevredenheid van de jonge generatie zakte tot onder de 5 op 10, terwijl dat 6,5 op 10 is voor mensen boven de 60 jaar. Iedereen heeft het lastig met deze situatie, maar de cijfers geven een preciezer beeld van de manier waarop het coronavirus en het coronabeleid de mensen aanpakken.

Erken de verschillen

Jongeren houden zich minder aan de coronaregels. Wie jonger dan 30 jaar is, houdt zich 50 procent van de tijd aan de nieuwe regels, wie ouder dan 60 is, 70 procent van de tijd. Maar bekijk die cijfers eens met het grote verschil in infection fatality ratio in het achterhoofd: jongeren moeten de regels vooral volgen in het belang van anderen, terwijl oudere generaties dat in eerste instantie voor het eigenbelang moeten doen.

De implicatie van bovenstaande feiten is dat een relancebeleid ook op maat moet zijn van de verschillende generaties. Het gedetailleerde werk van topeconomen zoals Daron Acemoglu (MIT) en Andrew Oswald (Warwick) is duidelijk: een optimaal beleid erkent de verschillen tussen de risico- of leeftijdsgroepen en integreert die in het beleid.

Voor de VS berekenden Acemoglu en zijn collega’s dat tegen dezelfde economische kosten (24 procent daling in bbp), een beleid dat de generaties in acht neemt, de algemene mortaliteitsverwachting doet zakken van 1,83 procent naar 0,71 procent in vergelijking met een uniform beleid dat niet op maat is van de risicofactoren die verbonden zijn met de generaties. Met andere woorden, oudere generaties moeten beter beschermd worden en jongere generaties moeten beter ondersteund worden.

Samen sterker

Hoe zullen we de coronacrisis betalen? Het geld komt uit een combinatie van belastinginkomsten en grote leningen. Ons progressieve belastingbeleid maakt dat de belastingen vooral op de breedste schouders terechtkomen. In onze samenleving zijn dat de welgestelden die zich voornamelijk bevinden onder de oudere generaties. In ons belastingsysteem zullen de oudere generaties dus meer bijdragen. De grote leningen die op de kapitaalmarkten worden opgehaald, zullen op langere termijn moeten worden afgelost door de jongere en toekomstige generaties. Iedereen zal dus zijn steentje moeten bijdragen, maar indien deze sommen goed geïnvesteerd worden, kunnen we er samen sterker uitkomen.

Het is dus erg belangrijk dat we al die fondsen op een goede manier investeren. Daarbij mogen we de jongeren niet vergeten, aangezien zij economisch gezien de grootste verliezer zijn van de coronacrisis en er het langst de consequenties van zullen moeten ondergaan. De gezondheidszorg heeft meer geld nodig, maar dat mag niet ten koste gaan van investeringen in de toekomst van het onderwijs en de jongere generaties. In België hebben we een institutionele machinerie die goed is voorbereid om werknemers te ondersteunen bij structurele werkloosheid, maar minder om dat te doen voor jonge zelfstandigen en mensen met ‘flexi-jobs’, onder wie veel jongeren.

Het is niet evident om het algemeen welzijn voor ogen te houden en een optimaal traject uit te tekenen dat zowel de immunologie als de economische en sociale dimensies samenbrengt. Met een groep onderzoekers en beleidsmakers hebben wij de oefening gemaakt voor het Verenigd Koninkrijk. Dat heeft tot heel moeilijke discussies geleid over de kosten en baten in termen van levensjaren – niet levens. Ik benijd de politici dan ook niet die dit soort beslissingen moeten nemen, maar hoop wel dat ze zich baseren op feiten.

Sport
  1. Seraing opnieuw aan de leiding in 1B na zuinige zege tegen Lommel
  2. Ook Ronaldinho ontsnapt er niet aan in heus pechjaar: positief getest op COVID-19
  3. Leander Dendoncker legde er zijn hoofd voor, maar Wolverhampton moet in extremis tevreden zijn met punt
  4. Standard verliest op Sint-Truiden en laat leidersplaats liggen
  5. Yanina Wickmayer verwacht kindje: ‘Dit is geen afscheid van het tennis’
  6. Max Verstappen blaast na record van Lewis Hamilton: “Ik zal moeten doorgaan tot mijn 40e of zo”
  7. Regenjack bracht Roglic in de problemen in de Vuelta: “De show gaat verder”
  8. Elise Mertens wint in Tsjechië met Aryna Sabalenka het dubbelspel
  9. Napoli wint op bezoek bij Benevento, Dries Mertens na een uurtje naar de kant
  10. Oostende maakt het af in zes minuten, 1 op 18 voor Zulte Waregem
  11. Ook in Italië weer voetbalwedstrijden zonder toeschouwers
  12. Nieuwe pandoering voor Club NXT in 1B: Union draait beloften door de gehaktmolen
  13. 22-jarige Ugo Humbert wint European Open en wordt derde Franse winnaar in Antwerpen: “Tennis kan soms echt een gekke sport zijn”
  14. Spektakel in Vuelta: Izagirre wint kletsnatte bergrit, Carapaz pakt rode trui
  15. Winnaar Tao Geoghegan Hart overtrof in Giro zijn stoutste dromen, verliezer Wilco Keldermann gaat “flink aan het bier”
  16. Wereldkampioen Tim Gajser pakt in Lommel de zege in MXGP
  17. Victor Campenaerts sluit Giro af met knappe tweede plaats: “Blij dat ik naar huis mag, ben beetje over mijn top heen”
  18. Tao Geoghegan Hart wint Giro met miniem verschil, Filippo Ganna pakt vierde ritzege
  19. John Peers en Michael Venus winnen dubbelspel op European Open in Antwerpen
  20. Porsche en Laurens Vanthoor triomferen in 24 Uren van Spa-Francorchamps

De podcasts van De Standaard